{"id":12406,"date":"2026-06-24T11:54:16","date_gmt":"2026-06-24T04:54:16","guid":{"rendered":"https:\/\/nbca.gov.vn\/?p=12406"},"modified":"2026-06-24T11:54:16","modified_gmt":"2026-06-24T04:54:16","slug":"khu-bao-ve-canh-quan-kinh-mon-hai-phong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/khu-bao-ve-canh-quan-kinh-mon-hai-phong\/","title":{"rendered":"Khu b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ea3nh quan Kinh M\u00f4n, H\u1ea3i Ph\u00f2ng"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/media.baovanhoa.vn\/uploaded\/hahonggam\/2025_06_03\/anh_4_ziwc.jpg\" width=\"813\" height=\"542\" \/><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><em>C\u1ea3nh Ch\u00f9a Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng<\/em><\/h3>\n<h3 class=\"detail__summary fw-bold\" style=\"text-align: justify;\">Kinh M\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecba linh nh\u00e2n ki\u1ec7t, n\u01a1i giao h\u00f2a gi\u1eefa kh\u00ed ph\u00e1ch l\u1ecbch s\u1eed, v\u1ebb \u0111\u1eb9p thi\u00ean nhi\u00ean h\u00f9ng v\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ecba danh t\u00e2m linh c\u1ed5 k\u00ednh, linh thi\u00eang.\u00a0Kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean nhi\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i v\u1ec1 c\u1ea3nh quan, Kinh M\u00f4n c\u00f2n l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t l\u01b0u gi\u1eef nhi\u1ec1u gi\u00e1 tr\u1ecb l\u1ecbch s\u1eed &#8211; v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1eb7c s\u1eafc, th\u1ec3 hi\u1ec7n qua h\u1ec7 th\u1ed1ng hang \u0111\u1ed9ng, c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac t\u00f4n gi\u00e1o, t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng c\u00f9ng nh\u1eefng l\u1ec5 h\u1ed9i truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng. Ti\u00eau bi\u1ec3u trong \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ee5m di t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 danh lam th\u1eafng c\u1ea3nh An Ph\u1ee5 &#8211; K\u00ednh Ch\u1ee7 &#8211; Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng. Nhi\u1ec1u n\u0103m qua, di t\u00edch n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u201c\u0111\u1ecba ch\u1ec9 \u0111\u1ecf\u201d h\u1ed9i t\u1ee5 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 y\u1ebfu t\u1ed1 l\u1ecbch s\u1eed, v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong d\u00f2ng ch\u1ea3y v\u0103n h\u00f3a x\u1ee9 \u0110\u00f4ng. Ch\u00f9a Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb th\u1eddi Tr\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 trung t\u00e2m Ph\u1eadt gi\u00e1o quan tr\u1ecdng th\u1eddi Tr\u1ea7n v\u00e0 th\u1ebf k\u1ef7 XVII-XVIII. Theo s\u1eed s\u00e1ch ghi ch\u00e9p, kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 XVII, ch\u00f9a l\u00e0 n\u01a1i tu t\u1eadp, ho\u1eb1ng ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u0103ng t\u00e0i c\u1ee7a ph\u00e1i T\u00e0o \u0110\u1ed9ng do Thi\u1ec1n s\u01b0 Th\u1ee7y Nguy\u1ec7t kh\u1edfi \u0111\u1ea7u.<\/h3>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/media.baovanhoa.vn\/uploaded\/hahonggam\/2025_06_03\/dsc0500011zon_unoq.jpg\" width=\"810\" height=\"541\" \/><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><em>\u0110\u1ec1n Cao An Ph\u1ee5 &#8211; N\u01a1i t\u01b0\u1edfng nh\u1edb th\u00e2n ph\u1ee5 H\u01b0ng \u0110\u1ea1o \u0110\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea7n Qu\u1ed1c Tu\u1ea5n<\/em><\/h3>\n<h3 class=\"detail__text\" style=\"text-align: justify;\">Theo th\u00f4ng tin ghi ch\u00e9p l\u1ea1i, \u0111\u1ec1n Cao An Ph\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XIII. Ng\u00f4i \u0111\u1ec1n n\u00e0y n\u1ed5i ti\u1ebfng khi th\u1edd ph\u1ee5ng An Sinh V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea7n Li\u1ec5u \u2013 th\u00e2n ph\u1ee5 c\u1ee7a v\u1ecb anh h\u00f9ng d\u00e2n t\u1ed9c, Qu\u1ed1c C\u00f4ng Ti\u1ebft Ch\u1ebf H\u01b0ng \u0110\u1ea1o \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea7n Qu\u1ed1c Tu\u1ea5n. S\u1eed s\u00e1ch ghi l\u1ea1i, An Sinh V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea7n Li\u1ec5u sinh n\u0103m T\u00e2n M\u00f9i, n\u0103m Ki\u1ebfn Gia th\u1ee9 nh\u1ea5t (t\u1ee9c n\u0103m 1211) l\u00e0 t\u00f4n th\u1ea5t thu\u1ed9c Ho\u00e0ng t\u1ed9c nh\u00e0 Tr\u1ea7n, anh ru\u1ed9t c\u1ee7a Tr\u1ea7n C\u1ea3nh (t\u1ee9c Tr\u1ea7n Th\u00e1i T\u00f4ng 1218 \u2013 1277), v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a tri\u1ec1u Tr\u1ea7n. Trong th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u nh\u00e0 Tr\u1ea7n d\u1ef1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p, An Sinh V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea7n Li\u1ec5u kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn trong vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng, ph\u00e1t tri\u1ec3n trang \u1ea5p m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi sinh th\u00e0nh v\u00e0 gi\u00e1o d\u01b0\u1ee1ng nh\u00e2n t\u00e0i ki\u1ec7t xu\u1ea5t, m\u1ed9t nh\u00e2n c\u00e1ch l\u1edbn c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c l\u00e0 Qu\u1ed1c c\u00f4ng ti\u1ebft ch\u1ebf H\u01b0ng \u0110\u1ea1o \u0110\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng Tr\u1ea7n Qu\u1ed1c Tu\u1ea5n.<\/h3>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/media.baovanhoa.vn\/zoom\/1000\/uploaded\/hahonggam\/2025_06_03\/4305f532-bfdb-4200-a1f6-4fa29c647084_nkkz.jpg\" alt=\"T\u0129nh t\u00e2m gi\u1eefa non thi\u00eang Kinh M\u00f4n: Nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1 - \u1ea3nh 4\" width=\"841\" height=\"1121\" \/><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><em>Bia ma nhai \u0111\u1ed9ng K\u00ednh Ch\u1ee7<\/em><\/h3>\n<h3 class=\"detail__text\" style=\"text-align: justify;\">T\u1ea1i Kinh M\u00f4n, h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00fai Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng (n\u1eb1m \u1edf ph\u01b0\u1eddng Duy T\u00e2n) l\u00e0 n\u01a1i c\u00f3 nhi\u1ec1u hang \u0111\u1ed9ng l\u1edbn nh\u1ecf v\u00e0 nhi\u1ec1u hi\u1ec7n v\u1eadt kh\u1ea3o c\u1ed5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Du kh\u00e1ch s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn tham quan 3 ng\u00f4i ch\u00f9a th\u1eddi Tr\u1ea7n, bao g\u1ed3m ch\u00f9a Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00e1nh Quang t\u1ef1), ch\u00f9a Ch\u00e2u X\u00e1 (Hoa Nghi\u00eam t\u1ef1) v\u00e0 ch\u00f9a Xanh (Thi\u00ean Quang t\u1ef1).\u00a0Ngo\u00e0i gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 c\u1ea3nh quan v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac, ch\u00f9a Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba ch\u1ec9 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc quan tr\u1ecdng. T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XXI, c\u00f4ng t\u00e1c khai qu\u1eadt v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i khu v\u1ef1c ch\u00f9a \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u hi\u1ec7n v\u1eadt qu\u00fd, bao g\u1ed3m r\u0103ng h\u00f3a th\u1ea1ch, ti\u1ec1n c\u1ed5, \u0111\u1ed3 g\u1ed1m, c\u00f9ng c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ed5 x\u01b0a. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp ti\u1ec1n c\u1ed5 t\u00ecm th\u1ea5y t\u1ea1i \u0111\u00e2y g\u1ed3m 728 \u0111\u1ed3ng thu\u1ed9c 120 lo\u1ea1i kh\u00e1c nhau c\u1ee7a b\u1ed1n qu\u1ed1c gia: Vi\u1ec7t Nam, Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 L\u00e0o.\u00a0Nh\u1eefng hi\u1ec7n v\u1eadt n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed giao th\u01b0\u01a1ng, v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng \u1edf khu v\u1ef1c Kinh M\u00f4n. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u1eddi s\u1ed1ng kinh t\u1ebf &#8211; x\u00e3 h\u1ed9i qua c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3, ch\u00fang c\u00f2n cho th\u1ea5y v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a ch\u00f9a Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m giao l\u01b0u v\u0103n h\u00f3a trong khu v\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a Kinh M\u00f4n tr\u00ean b\u1ea3n \u0111\u1ed3 di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a v\u00f9ng \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng B\u1eafc B\u1ed9.<\/h3>\n<div class=\"gallery-item\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/media.baovanhoa.vn\/zoom\/1000\/uploaded\/hahonggam\/2025_06_03\/e535b97f-7e3a-4153-ad9a-6e292a43476b_xltj.jpg\" alt=\"T\u0129nh t\u00e2m gi\u1eefa non thi\u00eang Kinh M\u00f4n: Nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf l\u1ee1 - \u1ea3nh 5\" width=\"863\" height=\"575\" \/><\/div>\n<h3 style=\"text-align: center;\"><em>K\u00ednh Ch\u1ee7 l\u00e0 hang \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb khi s\u1edf h\u1eefu h\u1ec7 th\u1ed1ng bia ma nhai \u2013 nh\u1eefng v\u0103n bia kh\u1eafc tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1, chi\u1ebfm s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u nh\u1ea5t trong c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam<\/em><\/h3>\n<h3 style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ed9ng K\u00ednh Ch\u1ee7 t\u1ecda l\u1ea1c tr\u00ean s\u01b0\u1eddn n\u00fai D\u01b0\u01a1ng Nham, b\u00ean d\u00f2ng s\u00f4ng Kinh Th\u00e0y. Theo s\u1eed s\u00e1ch, \u0111\u1ed9ng c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi nh\u00e0 L\u00fd, t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n khi vua L\u00fd Th\u1ea7n T\u00f4ng khi \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ngh\u00eanh \u0111\u00f3n \u0111\u00e3 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng ban t\u1eb7ng hai ch\u1eef \u201cK\u00ednh Ch\u1ee7\u201d. Sau n\u00e0y, vua L\u00ea Th\u00e1nh T\u00f4ng \u0111\u00e3 x\u1ebfp hang \u0111\u1ed9ng v\u00e0o h\u00e0ng \u201cNam thi\u00ean \u0111\u1ec7 l\u1ee5c \u0111\u1ed9ng\u201d (t\u1ee9c l\u00e0 hang \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eb9p th\u1ee9 6 c\u1ee7a tr\u1eddi Nam). <span style=\"color: #555555;\">B\u00ean trong \u0111\u1ed9ng c\u00f3 ng\u00f4i ch\u00f9a th\u1edd Ph\u1eadt v\u00e0 l\u00e0 n\u01a1i th\u1edd vua L\u00fd Th\u1ea7n T\u00f4ng, vua L\u00fd Chi\u00eau Ho\u00e0ng, \u0110\u1ec7 tam t\u1ed5 Tr\u00fac L\u00e2m Huy\u1ec1n Quang t\u00f4n gi\u1ea3\u2026 Ngo\u00e0i \u0111\u1ed9ng K\u00ednh Ch\u1ee7, n\u00fai D\u01b0\u01a1ng Nham c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u hang \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c nh\u01b0 hang Vang, hang Lu\u1ed3n, hang Tr\u00e2u, hang Ti\u00ean S\u01b0\u2026 <\/span><span style=\"color: #555555;\">Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1eafng c\u1ea3nh, K\u00ednh Ch\u1ee7 c\u00f2n l\u00e0 hang \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb khi s\u1edf h\u1eefu h\u1ec7 th\u1ed1ng bia ma nhai \u2013 nh\u1eefng v\u0103n bia kh\u1eafc tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1, chi\u1ebfm s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u nh\u1ea5t trong c\u00e1c hang \u0111\u1ed9ng Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u1ee9ng t\u00edch v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 di s\u1ea3n kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi tr\u1ea3i qua h\u01a1n 7 th\u1ebf k\u1ef7 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n g\u1ea7n nh\u01b0 nguy\u00ean v\u1eb9n. <\/span><span style=\"color: #555555;\">\u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, h\u1ec7 th\u1ed1ng bia ma nhai c\u00f3 54 v\u0103n bia, tuy nhi\u00ean, hi\u1ec7n nay c\u00f2n 47 v\u0103n bia c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1eefng v\u0103n bia n\u00e0y l\u01b0u gi\u1eef b\u00fat t\u00edch c\u1ee7a vua ch\u00faa, quan l\u1ea1i, danh nh\u00e2n t\u1eeb cu\u1ed1i tri\u1ec1u Tr\u1ea7n \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc tr\u00ean v\u00e1ch \u0111\u00e1, v\u00e1ch \u0111\u1ed9ng. N\u0103m 2017, h\u1ec7 th\u1ed1ng bia ma nhai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 B\u1ea3o v\u1eadt qu\u1ed1c gia.<\/span><\/h3>\n<h3 style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n: https:\/\/baovanhoa.vn\/<\/em><\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u1ea3nh Ch\u00f9a Nh\u1eabm D\u01b0\u01a1ng Kinh M\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ecba linh nh\u00e2n ki\u1ec7t, n\u01a1i giao h\u00f2a gi\u1eefa kh\u00ed ph\u00e1ch l\u1ecbch s\u1eed, v\u1ebb \u0111\u1eb9p thi\u00ean nhi\u00ean h\u00f9ng v\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ecba danh t\u00e2m linh c\u1ed5 k\u00ednh, linh thi\u00eang.\u00a0Kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean nhi\u00ean \u01b0u \u0111\u00e3i v\u1ec1 c\u1ea3nh quan, Kinh M\u00f4n c\u00f2n l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t [&#8230;]\n","protected":false},"author":21,"featured_media":12407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12406"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12406"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12408,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12406\/revisions\/12408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}