{"id":1442,"date":"2012-04-11T08:46:00","date_gmt":"2012-04-11T01:46:00","guid":{"rendered":"http:\/\/antoansinhhoc.vn\/?p=1442"},"modified":"2012-04-11T08:46:00","modified_gmt":"2012-04-11T01:46:00","slug":"viet-nam-chua-tha-muoi-bien-doi-gene","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/viet-nam-chua-tha-muoi-bien-doi-gene\/","title":{"rendered":"Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a th\u1ea3 mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene"},"content":{"rendered":"<div class=\"TomTat clearfix\">\n<p>Theo C\u00f4ng ty Oxitec, Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u1eed nghi\u1ec7m mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ec7nh s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh d\u1ecbch t\u1ec5 Trung \u01b0\u01a1ng cho bi\u1ebft, Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh th\u1ea3 lo\u1ea1i mu\u1ed7i n\u00e0y ra ngo\u00e0i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"NoiDungBai\">\n<p>Trong m\u1ed9t th\u00f4ng c\u00e1o b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0a ra h\u1ed3i g\u1ea7n \u0111\u00e2y, C\u00f4ng ty Oxitec loan b\u00e1o \u0111\u00e3 th\u1ea3 mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene ngo\u00e0i th\u1ef1c \u0111\u1ecba \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Cayman, Malaysia v\u00e0 Brazil, v\u00e0 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh s\u1ebd th\u1ea3 ti\u1ebfp \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Florida Keys (M\u1ef9). Vi\u1ec7t Nam n\u1eb1m trong s\u1ed1 c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u1ea3 mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene. Ngo\u00e0i Vi\u1ec7t Nam c\u00f2n c\u00f3 Panama, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Singapore, Th\u00e1i Lan, Philippine, Costa Rica, Trinidad &amp; Tobago.<\/p>\n<p><b>Chu du kh\u1eafp n\u01a1i<\/b><\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng Tr\u1ea7n Nh\u01b0 D\u01b0\u01a1ng, Ph\u00f3 Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n v\u1ec7 sinh d\u1ecbch t\u1ec5 Trung \u01b0\u01a1ng, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh th\u1ea3 lo\u1ea1i mu\u1ed7i n\u00e0y. \u201cC\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng r\u1ea5t quan t\u00e2m t\u1edbi mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene v\u00e0 coi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 thu th\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u khoa h\u1ecdc. Tuy nhi\u00ean, Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u1ea3 lo\u1ea1i mu\u1ed7i n\u00e0y\u201d, \u00f4ng D\u01b0\u01a1ng n\u00f3i.<\/p>\n<p>V\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene c\u00f3 th\u1ec3 bay lan \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam khi Malaysia \u0111\u00e3 th\u1ea3 lo\u1ea1i mu\u1ed7i n\u00e0y v\u00e0 \u0111ang c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u1ea3 \u1edf nh\u1eefng khu v\u1ef1c d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, \u00f4ng D\u01b0\u01a1ng cho bi\u1ebft, mu\u1ed7i trong t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ec9 bay trong khu v\u1ef1c c\u00f3 b\u00e1n k\u00ednh v\u00e0i ba tr\u0103m m\u00e9t. V\u00ec th\u1ebf, mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene kh\u00f4ng th\u1ec3 bay tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb Malaysia sang Vi\u1ec7t Nam. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 chui v\u00e0o trong h\u00e0nh l\u00fd, ki\u1ec7n h\u00e0ng\u2026 tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u1eadn chuy\u1ec3n nh\u01b0 m\u00e1y bay, t\u00e0u th\u1ee7y v\u00e0 \u0111i kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n<p>Gi\u1ed1ng nh\u01b0 mu\u1ed7i truy\u1ec1n s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft Aedes Aegypti c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb ch\u00e2u Phi, nh\u01b0ng ng\u00e0y nay ch\u00fang \u0111\u00e3 d\u1ea7n lan tr\u00e0n ra h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c khu v\u1ef1c c\u00f3 kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi nh\u1edd t\u00e0u thuy\u1ec1n v\u00e0 sau \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3 m\u00e1y bay. V\u00ec th\u1ebf, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1eafc ch\u1eafn khi n\u00e0o mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene s\u1ebd \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p><b>C\u00f2n nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i<br \/>\n<\/b><br \/>\nH\u00f4m 12\/1, t\u1ed5 ch\u1ee9c phi ch\u00ednh ph\u1ee7 GeneWatch \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t th\u00f4ng c\u00e1o b\u00e1o ch\u00ed n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9t t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u n\u1ed9i b\u1ed9 m\u1eadt m\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c GeneWatch, Friends of the Earth, Third Word Network c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c cho th\u1ea5y, mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene th\u1ef1c ra v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebb con. Con c\u1ee7a ch\u00fang c\u00f3 15% kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng s\u00f3t trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u00f3 ch\u1ee9a kh\u00e1ng sinh ph\u1ed5 bi\u1ebfn tetracycline. Ch\u1ea5t kh\u00e1ng sinh tetracycline \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i trong n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 trong n\u01b0\u1edbc c\u1ed1ng c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ecbt c\u1ee7a nh\u1eefng gia s\u00fac nu\u00f4i theo ki\u1ec3u c\u00f4ng nghi\u1ec7p. V\u00ec th\u1ebf mu\u1ed7i r\u1ea5t d\u1ec5 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi tetracycline trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.<\/p>\n<p>C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c phi ch\u00ednh ph\u1ee7 cho r\u1eb1ng, Oxitec c\u1ed1 t\u00ecnh che gi\u1ea5u b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho th\u1ea5y c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n c\u1ee7a mu\u1ed7i trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1ee9a ch\u1ea5t kh\u00e1ng sinh tetracycline n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 th\u1ea5p. K\u1ec3 c\u1ea3 trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ea5t tetracycline, mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng s\u00f3t v\u1edbi t\u1ef7 l\u1ec7 kho\u1ea3ng 3%. Khi \u0111\u01b0a ra th\u1ef1c t\u1ebf, t\u1ef7 l\u1ec7 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed7i kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u1ebfu nhi\u1ec1u tri\u1ec7u con mu\u1ed7i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ra. Theo c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c phi ch\u00ednh ph\u1ee7, \u201cOxitec b\u1ecb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 tr\u00edch v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t l\u1ee3i \u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i l\u00ean tr\u00ean s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng.\u201d<br \/>\n\u0110\u00e1p l\u1ea1i, Oxitec n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi c\u00e1o bu\u1ed9c m\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u01b0a ra l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1eeb 5 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 d\u1ec5 g\u00e2y nh\u1ea7m l\u1eabn. \u201cTetracycline c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c bi\u1ec7t l\u1eadp v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 gi\u00fap mu\u1ed7i s\u1ed1ng s\u00f3t,\u201d Oxitec vi\u1ebft trong th\u00f4ng c\u00e1o.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c phi ch\u00ednh ph\u1ee7 cho r\u1eb1ng \u0111\u1ee3t th\u1ea3 mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Cayman di\u1ec5n ra trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u00f2n nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 lu\u1eadt hay quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0o v\u1ec1 an to\u00e0n sinh h\u1ecdc \u1edf \u0111\u00e2y. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi lo l\u1eafng r\u1eb1ng quy tr\u00ecnh n\u00e0y thi\u1ebfu kh\u00e1ch quan, thi\u1ebfu kh\u1ea3o s\u00e1t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ee3i.<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><b>Mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene v\u1ed1n l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a C\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc Oxitec (c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i Anh). \u00dd t\u01b0\u1edfng nghi\u00ean c\u1ee9u lo\u1ea1i mu\u1ed7i n\u00e0y d\u1ef1a tr\u00ean ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng giao ph\u1ed1i c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n lo\u00e0i mu\u1ed7i. Mu\u1ed7i chuy\u1ec3n gene \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung hai \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m m\u1edbi so v\u1edbi lo\u1ea1i mu\u1ed7i th\u01b0\u1eddng l\u00e0 ch\u00fang ch\u1ee9a gen ph\u00e1t hu\u1ef3nh quang v\u00e0 gen g\u00e2y ch\u1ebft c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 gene l\u00e0m gi\u1ea3m s\u1ee9c \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng). \u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ph\u00e1t hu\u1ef3nh quang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 nh\u1eadn di\u1ec7n mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene trong khi gene g\u00e2y ch\u1ebft s\u1ebd l\u00e0m mu\u1ed7i v\u00e0 c\u00e1c \u1ea5u tr\u00f9ng ch\u1ebft trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Khi mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene \u0111\u1ef1c giao ph\u1ed1i v\u1edbi mu\u1ed7i c\u00e1i trong t\u1ef1 nhi\u00ean, gene g\u00e2y ch\u1ebft s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i cho th\u1ebf h\u1ec7 con ch\u00e1u v\u00e0 c\u00e1c \u1ea5u tr\u00f9ng, k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 ch\u00fang s\u1ebd ch\u1ebft trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thi\u1ebfu v\u1eafng kh\u00e1ng sinh tetracyline.<\/b><\/span><\/p>\n<p>T\u1eeb th\u00e1ng 5 &#8211; 10.2010, Oxitec \u0111\u00e3 th\u1ea3 ba \u0111\u1ee3t mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene tr\u00ean di\u1ec7n t\u00edch 16 ha t\u1ea1i qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Cayman thu\u1ed9c Anh. L\u01b0\u1ee3ng mu\u1ed7i n\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 gi\u1ea3m 80% so v\u1edbi c\u00e1c khu v\u1ef1c l\u00e2n c\u1eadn ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 6 th\u00e1ng. WHO d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, m\u1ed7i n\u0103m tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 kho\u1ea3ng 50 tri\u1ec7u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u1eafc s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 25.000 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1eed vong. N\u01a1i b\u1ecb d\u1ecbch s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft \u0111e d\u1ecda nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 \u0110\u00f4ng Nam ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u00e2u Phi.<\/p>\n<p><i>(Theo Trung t\u00e2m Gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 thi\u00ean nhi\u00ean-ENV<\/i>)<\/p>\n<div align=\"right\">Theo B\u00e1o \u0110\u1ea5t Vi\u1ec7t<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Theo C\u00f4ng ty Oxitec, Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u1eed nghi\u1ec7m mu\u1ed7i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gene \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ec7nh s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, Vi\u1ec7n V\u1ec7 sinh d\u1ecbch t\u1ec5 Trung \u01b0\u01a1ng cho bi\u1ebft, Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh th\u1ea3 lo\u1ea1i mu\u1ed7i n\u00e0y ra ngo\u00e0i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. &nbsp; Trong m\u1ed9t [&#8230;]\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1449,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1442"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1442\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}