{"id":728,"date":"2015-05-02T03:57:48","date_gmt":"2015-05-01T20:57:48","guid":{"rendered":"http:\/\/antoansinhhoc.vn\/?p=728"},"modified":"2015-05-02T03:57:48","modified_gmt":"2015-05-01T20:57:48","slug":"thuc-pham-bien-doi-gen-khong-co-nguy-co-rui-ro-cao-hon-thuc-pham-truyen-thong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/thuc-pham-bien-doi-gen-khong-co-nguy-co-rui-ro-cao-hon-thuc-pham-truyen-thong\/","title":{"rendered":"Th\u1ef1c ph\u1ea9m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen kh\u00f4ng c\u00f3 nguy c\u01a1 r\u1ee7i ro cao h\u01a1n th\u1ef1c ph\u1ea9m truy\u1ec1n th\u1ed1ng"},"content":{"rendered":"<div class=\"TomTat clearfix\">\n<p>2014, B\u1ed9 NN&amp;PTNT ch\u00ednh th\u1ee9c cho ph\u00e9p \u00e1p d\u1ee5ng s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ea1i tr\u00e0 3 gi\u1ed1ng ng\u00f4 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen (B\u0110G), \u0111\u01b0a Vi\u1ec7t Nam tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia th\u1ee9 hai \u1edf Ch\u00e2u \u00c1 (sau Philippines) th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G. Trong khi \u0111\u00f3, tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u01b0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n e d\u00e8, nghi ho\u1eb7c. Th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi hay kh\u00f4ng?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"NoiDungBai\">\n<p>B\u00e1o H\u00e0n\u1ed9im\u1edbi trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi PGS.TS L\u00ea Huy H\u00e0m (Vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n Di truy\u1ec1n N\u00f4ng nghi\u1ec7p, Vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc N\u00f4ng nghi\u1ec7p Vi\u1ec7t Nam) v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y.<\/p>\n<div>Ch\u1ec9 cho ph\u00e9p tr\u1ed3ng ng\u00f4, b\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng B\u0110G<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Th\u01b0a PGS.TS L\u00ea Huy H\u00e0m, nh\u1eafc \u0111\u1ebfn c\u1ee5m t\u1eeb \u201cbi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen\u201d nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 ngay \u0111\u1ebfn s\u1ef1 b\u1ea5t b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. V\u1eady, c\u1ea7n hi\u1ec3u c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; C\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt di truy\u1ec1n, c\u00f4ng ngh\u1ec7 gen hay c\u00f4ng ngh\u1ec7 DNA t\u00e1i t\u1ed5 h\u1ee3p, \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n m\u1ed9t ho\u1eb7c m\u1ed9t s\u1ed1 gen ch\u1ecdn l\u1ecdc nh\u1eb1m t\u1ea1o ra c\u00e2y tr\u1ed3ng mang t\u00ednh tr\u1ea1ng mong mu\u1ed1n. V\u1ec1 m\u1eb7t b\u1ea3n ch\u1ea5t, c\u00e1c gi\u1ed1ng lai, gi\u1ed1ng m\u1edbi t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 gi\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng) \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh c\u1ea3i bi\u1ebfn di truy\u1ec1n. \u0110i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t duy nh\u1ea5t gi\u1eefa gi\u1ed1ng lai truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 gi\u1ed1ng chuy\u1ec3n gen l\u00e0 gen (DNA) \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c d\u1ef1a tr\u00ean khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 chuy\u1ec3n v\u00e0o gi\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng \u0111\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i t\u00ednh tr\u1ea1ng mong mu\u1ed1n m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0 thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u00e0nh qu\u1ea3. \u00d4ng c\u00f3 th\u1ec3 cho bi\u1ebft v\u1ec1 ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G hi\u1ec7n nay?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; C\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ph\u1ed5 bi\u1ebfn t\u1eeb n\u0103m 1996 v\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch canh t\u00e1c khi \u0111\u00f3 kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u1ed9t tri\u1ec7u h\u00e9c ta \u1edf M\u1ef9. S\u1ed1 li\u1ec7u th\u1ed1ng k\u00ea n\u0103m 2014 cho th\u1ea5y, di\u1ec7n t\u00edch c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G to\u00e0n c\u1ea7u \u0111\u00e3 l\u00ean t\u1edbi 184 tri\u1ec7u h\u00e9c ta, v\u1edbi 336 gi\u1ed1ng, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ng\u00f4, b\u00f4ng, khoai t\u00e2y, c\u1ea3i d\u1ea7u, \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c canh t\u00e1c t\u1ea1i 27 qu\u1ed1c gia. 34 qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c cho ph\u00e9p s\u1eed d\u1ee5ng s\u1ea3n ph\u1ea9m B\u0110G l\u00e0m th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 th\u1ee9c \u0103n ch\u0103n nu\u00f4i (Li\u00ean minh Ch\u00e2u \u00c2u (EU) g\u1ed3m 28 n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng ch\u1ec9 t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia &#8211; PV). Qu\u1ed1c gia tr\u1ed3ng c\u00e2y B\u0110G l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 M\u1ef9 v\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch canh t\u00e1c h\u01a1n 70 tri\u1ec7u h\u00e9c ta.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0110\u00e1ng l\u01b0u \u00fd, nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00e2y B\u0110G, nh\u01b0ng trong th\u1ef1c t\u1ebf lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc EU c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G kh\u00e1 khi\u00eam t\u1ed1n, nay b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i t\u00edch c\u1ef1c, di\u1ec7n t\u00edch canh t\u00e1c c\u00e2y B\u0110G trong n\u0103m 2013 \u0111\u00e3 t\u0103ng l\u00ean 15% so v\u1edbi c\u00e1c n\u0103m tr\u01b0\u1edbc. Trong \u0111\u00f3, T\u00e2y Ban Nha d\u1eabn \u0111\u1ea7u v\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch tr\u1ed3ng ng\u00f4 B\u0110G l\u00e0 136.962ha. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, Trung Qu\u1ed1c v\u1edbi quy m\u00f4 d\u00e2n s\u1ed1 1,35 t\u1ef7 ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 cho n\u01b0\u1edbc n\u00e0y ch\u01b0a th\u1eeba nh\u1eadn c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf c\u00e2y b\u00f4ng B\u0110G \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf tr\u00ean 15 t\u1ef7 USD trong giai \u0111o\u1ea1n 1996 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2012.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; \u1ede Vi\u1ec7t Nam, c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u, \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u1ea3n xu\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o trong th\u1eddi gian v\u1eeba qua?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; C\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nan gi\u1ea3i \u0111ang \u0111\u1eb7t ra v\u1edbi ng\u00e0nh n\u00f4ng nghi\u1ec7p Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 t\u1edbi h\u1ea1n v\u1ec1 qu\u1ef9 \u0111\u1ea5t, k\u1ef9 thu\u1eadt canh t\u00e1c&#8230; do v\u1eady, vi\u1ec7c t\u0103ng n\u0103ng su\u1ea5t m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i c\u00e2y nh\u01b0 l\u00faa g\u1ea1o, ng\u00f4, \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Trong khi \u0111\u00f3, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u00e0nh ch\u0103n nu\u00f4i, m\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y ngu\u1ed3n nguy\u00ean li\u1ec7u ng\u00f4, \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i nh\u1eadp kh\u1ea9u. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng, ch\u00fang ta ph\u1ea3i nh\u1eadp kh\u1ea9u tr\u00ean 90% l\u01b0\u1ee3ng ti\u00eau d\u00f9ng trong n\u01b0\u1edbc. Trong khi \u0111\u00f3 h\u01a1n 80% \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m B\u0110G, c\u00f3 xu\u1ea5t x\u1ee9 t\u1eeb Brazil, Argentina, M\u1ef9&#8230;<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Tr\u1edf l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang ta c\u00f3 c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y t\u1eeb \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 2000. Khi \u0111\u00f3, ch\u00fang ta m\u1edbi t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb h\u00e0nh lang ph\u00e1p l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e2y B\u0110G v\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2014 th\u00ec v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y m\u1edbi ho\u00e0n th\u00e0nh. N\u0103m 2011, ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho tr\u1ed3ng kh\u1ea3o nghi\u1ec7m c\u00e2y B\u0110G. N\u0103m 2015, sau r\u1ea5t nhi\u1ec1u quy tr\u00ecnh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 kh\u1eaft khe, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a nhi\u1ec1u b\u1ed9, ng\u00e0nh, ch\u00fang ta m\u1edbi cho ph\u00e9p s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ea1i tr\u00e0 c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G. \u0110i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n l\u01b0u \u00fd, khi cho ph\u00e9p tr\u1ed3ng c\u00e2y B\u0110G tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n r\u1ea5t k\u1ef9, ch\u1ec9 cho ph\u00e9p tr\u1ed3ng ba lo\u1ea1i c\u00e2y: Ng\u00f4, \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng v\u00e0 b\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eefng m\u1eb7t h\u00e0ng ph\u1ea3i nh\u1eadp kh\u1ea9u v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn. Nh\u1eefng m\u1eb7t h\u00e0ng n\u00f4ng s\u1ea3n c\u00f3 th\u1ebf m\u1ea1nh xu\u1ea5t kh\u1ea9u nh\u01b0 l\u00faa g\u1ea1o, s\u1eafn, c\u00e0 ph\u00ea, h\u1ed3 ti\u00eau, \u0111i\u1ec1u&#8230; th\u00ec ch\u00fang ta ch\u01b0a cho ph\u00e9p.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Quy tr\u00ecnh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nghi\u00eam ng\u1eb7t<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Quy tr\u00ecnh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G, th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay ra sao?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t quy tr\u00ecnh r\u1ea5t nghi\u00eam ng\u1eb7t v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a nhi\u1ec1u chuy\u00ean ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u01a1 th\u1ec3 (c\u00e2y tr\u1ed3ng &#8211; PV) cho v\u00e0 nh\u1eadn gen \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o s\u00e1t r\u1ea5t k\u1ef9 v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f3 g\u1eb7p v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec kh\u00f4ng, r\u1ed3i v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1eadt nu\u00f4i&#8230; Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n gen c\u00f3 \u0111\u00fang v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch mong mu\u1ed1n v\u00e0 c\u00f3 b\u1ec1n v\u1eefng kh\u00f4ng, c\u00f3 h\u1eadu qu\u1ea3 ph\u1ee5 hay kh\u00f4ng? Sau \u0111\u00f3 l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh tr\u1ed3ng th\u1eed nghi\u1ec7m trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m, n\u1ebfu b\u1ea3o \u0111\u1ea3m an to\u00e0n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra kh\u1ea3o nghi\u1ec7m di\u1ec7n h\u1eb9p, r\u1ed3i kh\u1ea3o nghi\u1ec7m di\u1ec7n r\u1ed9ng. C\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y c\u00f3 s\u1ef1 gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng an to\u00e0n sinh h\u1ecdc c\u00e1c c\u1ea5p tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf b\u1ed9 ti\u00eau ch\u00ed li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u00e0ng lo\u1ea1t v\u1ea5n \u0111\u1ec1: Hi\u1ec7u qu\u1ea3, \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn sinh v\u1eadt li\u00ean quan, s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi, v\u1eadt nu\u00f4i&#8230; N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u1ed1t th\u00ec nh\u1eefng s\u1ed1 li\u1ec7u n\u00e0y s\u1ebd chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t c\u01a1 quan kh\u00e1c (\u1edf Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 B\u1ed9 T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng &#8211; PV) \u0111\u1ec3 H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng An to\u00e0n sinh h\u1ecdc qu\u1ed1c gia \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea7u r\u1ed3i m\u1edbi k\u1ebft lu\u1eadn c\u00f3 cho ph\u00e9p tr\u1ed3ng \u0111\u1ea1i tr\u00e0 hay kh\u00f4ng. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, m\u1ed9t gi\u1ed1ng c\u00e2y B\u0110G b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3ng ru\u1ed9ng ph\u1ea3i m\u1ea5t 10-12 n\u0103m. Ri\u00eang vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 r\u1ee7i ro m\u1ea5t 2-3 n\u0103m.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>V\u1edbi th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb c\u00e2y B\u0110G c\u00f2n c\u00f3 quy tr\u00ecnh \u0111\u00e1nh gi\u00e1 kh\u1eaft khe h\u01a1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea3i ph\u00e2n t\u00edch th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc, gi\u00e1 tr\u1ecb dinh d\u01b0\u1ee1ng v\u1edbi 60-70 ch\u1ec9 ti\u00eau sinh h\u00f3a kh\u00e1c nhau, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 vi\u1ec7c so s\u00e1nh gi\u1eefa c\u00e2y B\u0110G v\u00e0 c\u00e2y \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng c\u00f9ng lo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 can thi\u1ec7p v\u1ec1 b\u1ed9 gen. N\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u1ed1t, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1ec1 th\u00e0nh ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng so v\u1edbi c\u00e2y \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng th\u00ec m\u1edbi cho ph\u00e9p s\u1eed d\u1ee5ng. Sau \u0111\u00f3, th\u1ef1c ph\u1ea9m n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m tr\u00ean chu\u1ed9t \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 nguy c\u01a1, ng\u01b0\u1eddi ta ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u1ea5y protein t\u1eeb c\u00e2y B\u0110G \u0111i \u0111\u00e1nh gi\u00e1 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a v\u00e0o d\u1ecbch d\u1ea1 d\u00e0y m\u00f4 ph\u1ecfng xem ti\u00eau h\u00f3a nhanh hay ch\u1eadm, c\u00f3 g\u00e2y d\u1ecb \u1ee9ng hay t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5. Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 tin sinh h\u1ecdc so s\u00e1nh c\u1ea5u tr\u00fac protein m\u1edbi n\u00e0y v\u1edbi c\u1ea5u tr\u00fac protein \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y d\u1ecb \u1ee9ng cho ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o l\u01b0u th\u00f4ng&#8230; Quy tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tu\u00e2n th\u1ee7 nghi\u00eam ng\u1eb7t.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>T\u00f3m l\u1ea1i, th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng khi c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u01a1 quan. \u1ede Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00f3 l\u00e0 B\u1ed9 NN&amp;PTNT, Y t\u1ebf, Khoa h\u1ecdc v\u00e0 C\u00f4ng ngh\u1ec7, T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, C\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; \u0110\u00e3 s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00e2y B\u0110G th\u00ec vi\u1ec7c ti\u00eau th\u1ee5 tr\u1ef1c ti\u1ebfp ho\u1eb7c gi\u00e1n ti\u1ebfp th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c B\u0110G l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean. Nh\u01b0ng, khi ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G &#8211; m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m m\u1edbi \u0111\u00e3 khi\u1ebfn kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ecf ra lo ng\u1ea1i? \u00d4ng ngh\u0129 sao v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; T\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n chia s\u1ebb v\u1edbi nh\u1eefng ai lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00f3 \u00edt th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G n\u00f3i chung n\u00ean e ng\u1ea1i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5 hi\u1ec3u. Th\u01b0\u1eddng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta hay n\u00f3i \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G v\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m ch\u1ebf bi\u1ebfn t\u1eeb n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y d\u1ecb \u1ee9ng, l\u00e0m nh\u1eddn kh\u00e1ng sinh, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra \u0111\u1ed9c t\u1ed1 v\u00e0 g\u00e2y \u0111\u1ed9c l\u00e2u d\u00e0i cho c\u01a1 th\u1ec3. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc. C\u0169ng kh\u00f4ng \u00edt \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G c\u00f3 nguy c\u01a1 g\u00e2y ung th\u01b0 cao h\u01a1n cho ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0a ra b\u1eb1ng ch\u1ee9ng khoa h\u1ecdc th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3. B\u1edfi \u0111\u1ec3 \u201cl\u1ecdt qua\u201d nhi\u1ec1u c\u00e1nh c\u1eeda ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a nhi\u1ec1u c\u01a1 quan l\u00e0 kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G khi \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng c\u00f3 an to\u00e0n hay kh\u00f4ng.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>Ch\u01b0a ghi nh\u1eadn r\u1ee7i ro v\u1ec1 th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e3 khi\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u00ednh tr\u1ecb gia, c\u00e1c nh\u00f3m l\u1ee3i \u00edch c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf Ch\u00e2u \u00c2u, t\u1ecf ra lo ng\u1ea1i v\u1ec1 th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; \u0110\u00fang l\u00e0 Ch\u00e2u \u00c2u trong m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t d\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G. Khu v\u1ef1c n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0a, d\u00e2n s\u1ed1 gi\u1ea3m, ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi s\u1ea3n xu\u1ea5t th\u1eeba h\u01a1n l\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t thi\u1ebfu, h\u1ecd kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G, h\u1ecd c\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u1ea3o \u0111\u1ea3m s\u1ef1 an to\u00e0n, kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 nhi\u1ec1u thay \u0111\u1ed5i. Ch\u00e2u \u00c2u ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c can thi\u1ec7p c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o thi\u00ean nhi\u00ean, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 gi\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng. Ngo\u00e0i ra, l\u1ee3i \u00edch nh\u00f3m c\u0169ng t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, nh\u00f3m c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch th\u00ec th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G, c\u00f2n nh\u00f3m kh\u00f4ng l\u1ee3i \u00edch th\u00ec k\u00ecm h\u00e3m.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd l\u00e0 Ch\u00ednh ph\u1ee7 nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh vi\u00ean EU \u0111\u00e3 ph\u1ea3i t\u1ed1n ph\u00ed h\u00e0ng t\u1ef7 USD \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd r\u1eb1ng th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G c\u00f3 g\u00e2y h\u1ea1i hay kh\u00f4ng? C\u00f3 kho\u1ea3ng 300 d\u1ef1 \u00e1n v\u1edbi 500 nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1edbi h\u01a1n 500 b\u00e0i b\u00e1o khoa h\u1ecdc c\u00f3 ph\u1ea3n bi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn nay t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng: Th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G kh\u00f4ng c\u00f3 nguy c\u01a1 r\u1ee7i ro cao h\u01a1n so v\u1edbi th\u1ef1c ph\u1ea9m truy\u1ec1n th\u1ed1ng. Ngo\u00e0i ra, k\u1ec3 t\u1eeb khi c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng \u0111\u1ea1i tr\u00e0 t\u1eeb n\u0103m 1996 \u0111\u1ebfn nay, y v\u0103n th\u1ebf gi\u1edbi ch\u01b0a ghi nh\u1eadn m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p r\u1ee7i ro n\u00e0o do s\u1eed d\u1ee5ng th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; C\u00e1c si\u00eau th\u1ecb \u1edf n\u01b0\u1edbc ta hi\u1ec7n b\u00e0y b\u00e1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u00e0ng nh\u1eadp kh\u1ea9u nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 n\u00e0o ghi nh\u00e3n m\u00e1c v\u1ec1 th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G m\u00e0 ch\u1ec9 bi\u1ebft r\u1eb1ng c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng, ng\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp kh\u1ea9u r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Xin \u00f4ng cho bi\u1ebft \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G hay kh\u00f4ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng ph\u1ea3i \u1ee9ng x\u1eed th\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00e0y?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t kh\u00e1 l\u00e2u tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng Vi\u1ec7t Nam, v\u00ec ch\u00fang ta nh\u1eadp m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn ng\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m kh\u00f4ng B\u0110G, khi m\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 B\u0110G c\u1ee7a hai lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi (\u0111\u1eadu t\u01b0\u01a1ng 81%; ng\u00f4 35%). T\u00f4i cho r\u1eb1ng, m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c xu\u1ea5t x\u1ee9 r\u00f5 r\u00e0ng, c\u00f2n h\u1ea1n s\u1eed d\u1ee5ng th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i. B\u1edfi n\u1ebfu th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t \u1edf nh\u1eefng qu\u1ed1c gia c\u00f3 n\u1ec1n khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00ec h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t h\u00e0ng r\u00e0o k\u1ef9 thu\u1eadt cho nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i r\u1ea5t kh\u1eaft khe. Kh\u00f3 ai n\u00f3i nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n v\u1ec1 an to\u00e0n th\u1ef1c ph\u1ea9m c\u1ee7a M\u1ef9, Nh\u1eadt B\u1ea3n hay H\u00e0n Qu\u1ed1c l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; \u1ede n\u01b0\u1edbc ta, vi\u1ec7c nh\u1eadp kh\u1ea9u th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G c\u1ea7n ph\u1ea3i tu\u00e2n th\u1ee7 quy \u0111\u1ecbnh n\u00e0o?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t quy \u0111\u1ecbnh theo t\u00f4i l\u00e0 h\u1ebft s\u1ee9c th\u1eadn tr\u1ecdng. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G nh\u1eadp kh\u1ea9u ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau th\u1ee5 tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng khi ch\u1ee7 s\u1edf h\u1eefu, ngo\u00e0i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p h\u1ed3 s\u01a1 khoa h\u1ecdc chi ti\u1ebft \u0111\u00e1nh gi\u00e1 an to\u00e0n s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u00ecnh, ph\u1ea3i ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7t h\u00e0ng \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau th\u1ee5 \u1edf 5 n\u01b0\u1edbc (kh\u1ed1i OECD), c\u00f3 n\u1ec1n khoa h\u1ecdc, c\u00f4ng ngh\u1ec7 ph\u00e1t tri\u1ec3n. V\u1edbi \u201cti\u00eau chu\u1ea9n k\u00e9p\u201d nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 an to\u00e0n sinh h\u1ecdc c\u1ee7a th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G khi nh\u1eadp kh\u1ea9u.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Theo \u00f4ng, ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec khi th\u00e0nh ph\u1ea9m ti\u00eau d\u00f9ng t\u1eeb c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G xu\u1ea5t hi\u1ec7n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u?<\/div>\n<div><\/div>\n<div>&#8211; Vi\u1ec7t Nam tham gia v\u00e0o \u201cs\u00e2n ch\u01a1i\u201d c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G khi nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n cho s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1 s\u00e2u v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t thu\u1eadn l\u1ee3i. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng v\u1eabn l\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1ee7ng h\u1ed9. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, sau khi c\u00e1c c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng, b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0a tin v\u1ec1 vi\u1ec7c Vi\u1ec7t Nam b\u1eaft \u0111\u1ea7u ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G, r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c cung c\u1ea5p ngu\u1ed3n gi\u1ed1ng \u0111\u1ec3 \u1ee9ng d\u1ee5ng ngay t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Do v\u1eady, v\u1ec1 ph\u00eda ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n, t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u00f3n nh\u1eadn c\u00f4ng ngh\u1ec7 B\u0110G l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i t\u1ed1t. Tuy nhi\u00ean, v\u1ec1 ph\u00eda ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng, v\u1eabn c\u00f3 s\u1ef1 e ng\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u1eeb ph\u00eda c\u00e1c h\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng. Nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a s\u1ef1 e ng\u1ea1i n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu do s\u1ef1 tuy\u00ean truy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c, nh\u1eefng nh\u00f3m ch\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G v\u1edbi nh\u1eefng l\u00fd do kh\u00e1c nhau. \u0110\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ea7n c\u00f3 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u00f4ng t\u1ed1t h\u01a1n, l\u00e0m sao ch\u00fang ta \u0111\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng tin th\u1ef1c s\u1ef1 khoa h\u1ecdc v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, nh\u1eefng th\u00f4ng tin kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c gi\u1ea3m \u0111i s\u1ebd khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n hi\u1ec3u h\u01a1n v\u00e0 \u1ee7ng h\u1ed9 cho c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G n\u00f3i chung v\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G n\u00f3i ri\u00eang.<\/div>\n<div><\/div>\n<div>\n<p>&#8211; Xin c\u1ea3m \u01a1n PGS.TS L\u00ea Huy H\u00e0m v\u1ec1 nh\u1eefng n\u1ed9i dung trao \u0111\u1ed5i!<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Theo H\u00e0n\u1ed9im\u1edbi<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2014, B\u1ed9 NN&amp;PTNT ch\u00ednh th\u1ee9c cho ph\u00e9p \u00e1p d\u1ee5ng s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111\u1ea1i tr\u00e0 3 gi\u1ed1ng ng\u00f4 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen (B\u0110G), \u0111\u01b0a Vi\u1ec7t Nam tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia th\u1ee9 hai \u1edf Ch\u00e2u \u00c1 (sau Philippines) th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a c\u00e2y tr\u1ed3ng B\u0110G. Trong khi \u0111\u00f3, tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng th\u1ef1c ph\u1ea9m B\u0110G ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u01b0ng nhi\u1ec1u [&#8230;]\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5899,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=728"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/728\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}