{"id":8908,"date":"2024-04-08T08:28:08","date_gmt":"2024-04-08T01:28:08","guid":{"rendered":"https:\/\/nbca.gov.vn\/?p=8908"},"modified":"2025-03-26T08:28:37","modified_gmt":"2025-03-26T01:28:37","slug":"hon-70-quan-the-dong-vat-hoang-da-da-bien-mat-loi-canh-tinh-tu-bao-cao-cua-wwf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/hon-70-quan-the-dong-vat-hoang-da-da-bien-mat-loi-canh-tinh-tu-bao-cao-cua-wwf\/","title":{"rendered":"H\u01a1n 70% qu\u1ea7n th\u1ec3 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t: L\u1eddi c\u1ea3nh t\u1ec9nh t\u1eeb b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a WWF"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea7u \u0111ang tr\u1ea3i qua cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, v\u1edbi h\u01a1n 70% qu\u1ea7n th\u1ec3 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ecb m\u1ea5t \u0111i ch\u1ec9 trong 50 n\u0103m qua. B\u00e1o c\u00e1o S\u1ee9c s\u1ed1ng H\u00e0nh tinh 2024 c\u1ee7a Qu\u1ef9 \u0110\u1ed9ng v\u1eadt Hoang d\u00e3 Th\u1ebf gi\u1edbi (WWF) \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ee9c tranh to\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u00e1ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng suy tho\u00e1i sinh h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea7u, nh\u1ea5n m\u1ea1nh nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nh\u1eefng con s\u1ed1 \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo b\u00e1o c\u00e1o, quy m\u00f4 trung b\u00ecnh c\u1ee7a qu\u1ea7n th\u1ec3 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u, bao g\u1ed3m \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u00fa, chim, b\u00f2 s\u00e1t, l\u01b0\u1ee1ng c\u01b0 v\u00e0 c\u00e1, \u0111\u00e3 gi\u1ea3m 73% t\u1eeb n\u0103m 1970 \u0111\u1ebfn 2020. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd, c\u00e1c qu\u1ea7n th\u1ec3 s\u1ed1ng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt ch\u1ecbu t\u1ed5n th\u1ea5t n\u1eb7ng n\u1ec1 nh\u1ea5t, v\u1edbi m\u1ee9c gi\u1ea3m l\u00ean \u0111\u1ebfn 85%, trong khi qu\u1ea7n th\u1ec3 tr\u00ean c\u1ea1n v\u00e0 d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t gi\u1ea3m 69% v\u00e0 56%.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Khu v\u1ef1c M\u1ef9 Latin v\u00e0 Caribe ghi nh\u1eadn s\u1ef1 suy gi\u1ea3m m\u1ea1nh nh\u1ea5t, v\u1edbi 95% qu\u1ea7n th\u1ec3 b\u1ecb m\u1ea5t, ti\u1ebfp theo l\u00e0 ch\u00e2u Phi (76%) v\u00e0 ch\u00e2u \u00c1 &#8211; Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng (60%). B\u1eafc M\u1ef9 v\u00e0 ch\u00e2u \u00c2u &#8211; Trung \u00c1 c\u00f3 m\u1ee9c gi\u1ea3m th\u1ea5p h\u01a1n, l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0 39% v\u00e0 35%.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00e1o c\u00e1o ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng s\u1ef1 suy gi\u1ea3m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng do con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra, bao g\u1ed3m ph\u00e1 r\u1eebng, suy tho\u00e1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng, khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean qu\u00e1 m\u1ee9c v\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u1ea3n xu\u1ea5t v\u00e0 ti\u00eau d\u00f9ng l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c to\u00e0n c\u1ea7u \u0111ang t\u1ea1o ra \u00e1p l\u1ef1c l\u1edbn l\u00ean c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i, khi \u0111\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c canh t\u00e1c kh\u00f4ng b\u1ec1n v\u1eefng l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u lo\u00e0i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u01b0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, c\u00e1c lo\u00e0i x\u00e2m l\u1ea5n, v\u00e0 d\u1ecbch b\u1ec7nh c\u0169ng g\u00f3p ph\u1ea7n gia t\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 suy tho\u00e1i. S\u1ef1 m\u1ea5t m\u00e1t n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ea9y thi\u00ean nhi\u00ean \u0111\u1ebfn g\u1ea7n c\u00e1c \u0111i\u1ec3m t\u1edbi h\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c m\u00e0 c\u00f2n g\u00e2y t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 n\u1ec1n kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>C\u1ea7n chung tay h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f9 b\u1ee9c tranh t\u1ed5ng th\u1ec3 u \u00e1m, b\u00e1o c\u00e1o c\u0169ng n\u00eau b\u1eadt m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh t\u1ef1u b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u00e1ng kh\u00edch l\u1ec7. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u1edd n\u1ed7 l\u1ef1c b\u1ea3o t\u1ed3n m\u1ea1nh m\u1ebd, qu\u1ea7n th\u1ec3 kh\u1ec9 \u0111\u1ed9t n\u00fai \u1edf d\u00e3y Virunga (\u0110\u00f4ng Phi) \u0111\u00e3 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng 3% m\u1ed7i n\u0103m t\u1eeb 2010 \u0111\u1ebfn 2016. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u00f2 r\u1eebng bison t\u1ea1i Trung \u00c2u \u0111\u00e3 ph\u1ee5c h\u1ed3i t\u1eeb con s\u1ed1 0 l\u00ean \u0111\u1ebfn 6.800 c\u00e1 th\u1ec3 trong giai \u0111o\u1ea1n 1970-2020.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng n\u00e0y cho th\u1ea5y c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o t\u1ed3n hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c xu h\u01b0\u1edbng suy gi\u1ea3m, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi c\u00f3 s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa c\u00e1c ch\u00ednh ph\u1ee7, t\u1ed5 ch\u1ee9c phi ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng Carter Roberts, Ch\u1ee7 t\u1ecbch WWF-US, nh\u1ea5n m\u1ea1nh: &#8220;Thi\u00ean nhi\u00ean l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi, s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u00ean Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. B\u00e1o c\u00e1o n\u00e0y l\u00e0 l\u1eddi c\u1ea3nh t\u1ec9nh r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u1ea7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n th\u1ea3m h\u1ecda.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">WWF k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c qu\u1ed1c gia t\u0103ng c\u01b0\u1eddng th\u1ef1c thi c\u00e1c cam k\u1ebft b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong b\u1ed1i c\u1ea3nh Khung \u0110a d\u1ea1ng Sinh h\u1ecdc To\u00e0n c\u1ea7u C\u00f4n Minh \u2013 Montreal \u0111\u1eb7t m\u1ee5c ti\u00eau b\u1ea3o v\u1ec7 \u00edt nh\u1ea5t 30% di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t v\u00e0 bi\u1ec3n to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 2030. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ea7n t\u1eadp trung v\u00e0o c\u1ea3i thi\u1ec7n h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ef1c ph\u1ea9m b\u1ec1n v\u1eefng, gi\u1ea3m kh\u00ed th\u1ea3i nh\u00e0 k\u00ednh v\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o ph\u1ee5c h\u1ed3i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suy gi\u1ea3m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c mang t\u00ednh h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi to\u00e0n nh\u00e2n lo\u1ea1i. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c con s\u1ed1 trong b\u00e1o c\u00e1o <em>S\u1ee9c s\u1ed1ng H\u00e0nh tinh 2024<\/em> c\u1ee7a WWF th\u1eadt \u0111\u00e1ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng, ch\u00fang c\u0169ng m\u1edf ra c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng quy\u1ebft li\u1ec7t h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 suy tho\u00e1i sinh h\u1ecdc l\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ecdi qu\u1ed1c gia, t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n. Vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 thi\u00ean nhi\u00ean kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u00ean h\u00e0nh tinh m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai b\u1ec1n v\u1eefng cho th\u1ebf h\u1ec7 mai sau.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>NBCA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea7u \u0111ang tr\u1ea3i qua cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, v\u1edbi h\u01a1n 70% qu\u1ea7n th\u1ec3 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi b\u1ecb m\u1ea5t \u0111i ch\u1ec9 trong 50 n\u0103m qua. B\u00e1o c\u00e1o S\u1ee9c s\u1ed1ng H\u00e0nh tinh 2024 c\u1ee7a Qu\u1ef9 \u0110\u1ed9ng v\u1eadt Hoang d\u00e3 Th\u1ebf gi\u1edbi (WWF) \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p m\u1ed9t [&#8230;]\n","protected":false},"author":10,"featured_media":6894,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8908"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8909,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8908\/revisions\/8909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}