{"id":8996,"date":"2024-06-07T09:43:03","date_gmt":"2024-06-07T02:43:03","guid":{"rendered":"https:\/\/nbca.gov.vn\/?p=8996"},"modified":"2025-03-26T09:44:17","modified_gmt":"2025-03-26T02:44:17","slug":"viet-nam-vien-ngoc-trong-trung-tam-da-dang-sinh-hoc-indo-burma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/viet-nam-vien-ngoc-trong-trung-tam-da-dang-sinh-hoc-indo-burma\/","title":{"rendered":"Vi\u1ec7t Nam &#8211; Vi\u00ean ng\u1ecdc trong Trung t\u00e2m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc Indo-Burma"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 thu\u1ed9c Trung t\u00e2m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc Indo-Burma &#8211; m\u1ed9t trong 36 trung t\u00e2m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. Trung t\u00e2m n\u00e0y bao g\u1ed3m khu v\u1ef1c \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9, Myanmar, L\u00e0o, Campuchia, Th\u00e1i Lan, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. V\u1edbi s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i, Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng, th\u1ef1c v\u1eadt qu\u00fd hi\u1ebfm, c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng cao.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trung t\u00e2m \u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc Indo \u2013 Burma l\u00e0 m\u1ed9t trong 36 trung t\u00e2m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110\u00e2y l\u00e0 khu v\u1ef1c tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9, Myanmar, L\u00e0o, Campuchia, Th\u00e1i Lan, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. V\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 s\u1ef1 phong ph\u00fa v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ecba l\u00fd, khu v\u1ef1c n\u00e0y l\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a v\u00f4 s\u1ed1 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng, th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, trong \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. Trung t\u00e2m n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng v\u1ec1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, n\u01a1i c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 lo\u00e0i \u0111\u1eb7c h\u1eefu cao nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nhi\u1ec1u th\u00e1ch th\u1ee9c nh\u01b0 m\u1ea5t r\u1eebng, suy tho\u00e1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean qu\u00e1 m\u1ee9c. Vi\u1ec7c b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i trong khu v\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng sinh th\u00e1i to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trung t\u00e2m \u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc Indo-Burma \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh do s\u1ef1 h\u1ed9i t\u1ee5 c\u1ee7a nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ecba l\u00fd, kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 sinh th\u00e1i trong h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m qua. Khu v\u1ef1c n\u00e0y t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t li\u1ec1n r\u1ed9ng l\u1edbn n\u1ed1i li\u1ec1n gi\u1eefa c\u00e1c l\u1ee5c \u0111\u1ecba ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 ch\u00e2u \u00dac, t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1eadn l\u1ee3i cho s\u1ef1 giao thoa c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i. Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i \u0111\u1ecba ch\u1ea5t v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu theo th\u1eddi gian \u0111\u00e3 th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i \u0111\u1eb7c h\u1eefu v\u00e0 l\u00e0m phong ph\u00fa th\u00eam h\u1ec7 \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c v\u1eadt n\u01a1i \u0111\u00e2y. Trong nh\u1eefng th\u1eadp k\u1ef7 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, khu v\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o t\u1ed3n qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd nghi\u00eam ng\u1eb7t \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i quan tr\u1ecdng. C\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh b\u1ea3o t\u1ed3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai nh\u1eb1m gi\u1ea3m thi\u1ec3u t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c t\u1eeb con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 duy tr\u00ec s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng sinh th\u00e1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u1ee7a \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng Indo-Burma bao g\u1ed3m c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t li\u1ec1n kh\u00f4ng g\u1ed3m v\u00f9ng bi\u1ec3n c\u1ee7a Campuchia, L\u00e0o, Myanmar, Th\u00e1i Lan, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n ph\u00eda nam Trung Qu\u1ed1c. V\u1edbi t\u00ednh \u0111\u1eb7c h\u1eefu lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt cao nh\u1ea5t v\u00e0 s\u1ef1 thu h\u1eb9p c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng t\u1ef1 nhi\u00ean, Indo-Burma c\u00f3 t\u00ean trong danh s\u00e1ch 10 \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng c\u00f3 t\u00ednh \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 trong nh\u00f3m 5 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m b\u1ecb \u0111e d\u1ecda cao nh\u1ea5t. Khu v\u1ef1c IndoBurma n\u01a1i c\u00f3 d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng h\u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng kh\u00e1c v\u00e0 quy m\u00f4 c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u00e3 b\u1ecb suy gi\u1ea3m nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111ang ch\u1ecbu \u00e1p l\u1ef1c ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn t\u1eeb vi\u1ec7c m\u1ea5t, tho\u00e1i h\u00f3a v\u00e0 chia c\u1eaft m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 khai th\u00e1c qu\u00e1 m\u1ee9c t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a Trung t\u00e2m \u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc Indo-Burma ngay t\u1eeb khi khu v\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc to\u00e0n c\u1ea7u. Trong nh\u1eefng n\u0103m 1990, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o t\u1ed3n qu\u1ed1c t\u1ebf, bao g\u1ed3m Qu\u1ef9 Qu\u1ed1c t\u1ebf B\u1ea3o v\u1ec7 Thi\u00ean nhi\u00ean (WWF) v\u00e0 T\u1ed5 ch\u1ee9c B\u1ea3o t\u1ed3n Qu\u1ed1c t\u1ebf (CI), \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0o danh s\u00e1ch c\u00e1c qu\u1ed1c gia thu\u1ed9c khu v\u1ef1c c\u1ea7n \u01b0u ti\u00ean b\u1ea3o t\u1ed3n. T\u1eeb \u0111\u00f3, Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tham gia v\u00e0o nhi\u1ec1u ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u, b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng trong khu v\u1ef1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia l\u00e1ng gi\u1ec1ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 sinh th\u00e1i chung.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc \u0111\u1ed3 s\u1ed9 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng c\u00f9ng c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ed3ng phong ph\u00fa c\u1ee7aVi\u1ec7t Nam gi\u00fap \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 \u201cvi\u00ean ng\u1ecdc qu\u00fd\u201d c\u1ee7a Trung t\u00e2m Indo-Burma, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua vi\u1ec7c s\u1edf h\u1eefu kho\u1ea3ng 10% t\u1ed5ng s\u1ed1 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng, th\u1ef1c v\u1eadt tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Theo th\u1ed1ng k\u00ea, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta c\u00f3 h\u01a1n 13.200 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt, 10.000 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, trong \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1eb7c h\u1eefu ch\u1ec9 c\u00f3 \u1edf Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 sao la (Pseudoryx nghetinhensis), ch\u00e0 v\u00e1 ch\u00e2n x\u00e1m (Pygathrix cinerea), b\u00f2 s\u00e1t gi\u1ea3i \u0111\u1ed1c (Crocodylus siamensis)&#8230; Ngo\u00e0i ra,Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u1ed3ng bi\u1ec3n, r\u1eebng n\u00fai, \u0111\u1ea7m l\u1ea7y v\u00e0 s\u00f4ng ng\u00f2i. R\u1eebng ng\u1eadp m\u1ed7n v\u00e0 san h\u00f4 ven bi\u1ec3n cung c\u1ea5p m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng cho nhi\u1ec1u lo\u00e0i th\u1ee7y sinh v\u00e0 chim di tr\u00fa. Khu d\u1ef1 tr\u1eef sinh quy\u1ec3n C\u00e1t B\u00e0, V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia C\u00e1t Ti\u00ean, V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia Phong Nha \u2013 K\u1ebb B\u00e0ng l\u00e0 nh\u1eefng khu b\u1ea3o t\u1ed3n sinh h\u1ecdc quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tuy nhi\u00ean, b\u00ean c\u1ea1nh s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc, Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u01b0 m\u1ea5t r\u1eebng, s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u00e0 n\u1ea1n bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3. R\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00ea gi\u00e1c m\u1ed9t s\u1eebng Vi\u1ec7t Nam, lo\u00e0i \u0111\u00e3 b\u1ecb tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng v\u00e0o n\u0103m 2010. Nh\u1eb1m gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1eb7t ra, b\u00ean c\u1ea1nh t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3o t\u1ed3n b\u0103ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c khu b\u1ea3o t\u1ed3n, th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c v\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia, \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gi\u00e1o d\u1ee5c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 ch\u1ed1ng bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u1ed9ng v\u1eadt hoang d\u00e3; vi\u1ec7c th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf c\u0169ng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00ednh ph\u1ee7 quan t\u00e2m, \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh h\u1ee3p t\u00e1c nh\u1eb1m g\u00f3p ph\u1ea7n gi\u00e0nh l\u1ea1i s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng sinh th\u00e1i cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1edbi nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c kh\u00f4ng ng\u1eebng, Vi\u1ec7t Nam hy v\u1ecdng s\u1ebd b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 duy tr\u00ec s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec1n v\u1eefng cho th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai.\/.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>NBCA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 thu\u1ed9c Trung t\u00e2m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc Indo-Burma &#8211; m\u1ed9t trong 36 trung t\u00e2m \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. Trung t\u00e2m n\u00e0y bao g\u1ed3m khu v\u1ef1c \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9, Myanmar, L\u00e0o, Campuchia, Th\u00e1i Lan, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 m\u1ed9t [&#8230;]\n","protected":false},"author":10,"featured_media":6894,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8996"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8996"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8996\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8999,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8996\/revisions\/8999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}