{"id":9085,"date":"2024-08-13T10:31:55","date_gmt":"2024-08-13T03:31:55","guid":{"rendered":"https:\/\/nbca.gov.vn\/?p=9085"},"modified":"2025-03-26T10:42:11","modified_gmt":"2025-03-26T03:42:11","slug":"kinh-nghiem-quoc-te-trong-quan-ly-tiep-can-nguon-gen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/kinh-nghiem-quoc-te-trong-quan-ly-tiep-can-nguon-gen\/","title":{"rendered":"Kinh nghi\u1ec7m qu\u1ed1c t\u1ebf trong qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ebfp c\u1eadn ngu\u1ed3n gen"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Kinh nghi\u1ec7m qu\u1ed1c t\u1ebf trong qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ebfp c\u1eadn ngu\u1ed3n gen (NG) \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng trong b\u1ed1i c\u1ea3nh to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc. C\u00e1c qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng v\u1ec1 ngu\u1ed3n gen \u0111a d\u1ea1ng, \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch nh\u1eb1m qu\u1ea3n l\u00fd vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn ngu\u1ed3n gen m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ee3p l\u00fd v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng. M\u1ed9t trong nh\u1eefng s\u00e1ng ki\u1ebfn \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 C\u00f4ng \u01b0\u1edbc v\u1ec1 \u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc (CBD) v\u00e0 Ngh\u1ecb \u0111\u1ecbnh th\u01b0 Nagoya, nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia s\u1edf h\u1eefu ngu\u1ed3n gen, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ea3m b\u1ea3o vi\u1ec7c chia s\u1ebb c\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1c l\u1ee3i \u00edch t\u1eeb vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ngu\u1ed3n gen v\u00e0 c\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean di truy\u1ec1n. C\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Brazil, \u1ea4n \u0110\u1ed9, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc \u1edf Ch\u00e2u Phi \u0111\u00e3 \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng m\u00f4 h\u00ecnh qu\u1ea3n l\u00fd ch\u1eb7t ch\u1ebd, y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c c\u00f4ng ty v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc khi ti\u1ebfp c\u1eadn t\u00e0i nguy\u00ean gen, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch t\u1eeb vi\u1ec7c khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean \u0111\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u0169ng ch\u00fa tr\u1ecdng x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 ngu\u1ed3n gen, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh minh b\u1ea1ch v\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng trong vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e0i nguy\u00ean di truy\u1ec1n. Nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m qu\u1ed1c t\u1ebf n\u00e0y cung c\u1ea5p cho Vi\u1ec7t Nam nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc qu\u00fd gi\u00e1 trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 th\u1ef1c thi c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd ngu\u1ed3n gen, nh\u1eb1m v\u1eeba b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, v\u1eeba th\u00fac \u0111\u1ea9y ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>Costa Rica:<\/li>\n<li>a) C\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u1ea5p ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn NG l\u00e0 V\u0103n ph\u00f2ng k\u1ef9 thu\u1eadt (TO) c\u1ee7a \u1ee6y ban qu\u1ed1c gia qu\u1ea3n l\u00fd \u0110DSH (CONAGEBIO) thu\u1ed9c B\u1ed9 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Vi\u1ec5n th\u00f4ng (MEET) Costa Rica.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u1ea1m vi qu\u1ea3n l\u00fd v\u1ec1 NG:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u00c1p d\u1ee5ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 khai th\u00e1c v\u1ec1 v\u1eadt li\u1ec7u gen v\u00e0 v\u1eadt li\u1ec7u sinh h\u00f3a c\u1ee7a \u0110DSH th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Costa Rica;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i xin ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ngo\u1ea1i l\u1ec7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i xin ph\u00e9p: Ti\u1ebfp c\u1eadn NG ng\u01b0\u1eddi; Trao \u0111\u1ed5i phi l\u1ee3i nhu\u1eadn NG v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ed1 sinh h\u00f3a, tri th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng; C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f4ng.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>b) Quy tr\u00ecnh th\u1ee7 t\u1ee5c kh\u00e1c nhau cho 3 lo\u1ea1i gi\u1ea5y ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ti\u1ebfp c\u1eadn cho nghi\u00ean c\u1ee9u c\u01a1 b\u1ea3n;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Khai th\u00e1c kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>c) C\u00e1c b\u01b0\u1edbc c\u01a1 b\u1ea3n:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Th\u1ee7 t\u1ee5c \u0111\u0103ng k\u00fd v\u1edbi V\u0103n ph\u00f2ng k\u1ef9 thu\u1eadt (th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc khi n\u1ed9p \u0111\u01a1n cho t\u1eebng lo\u1ea1i ti\u1ebfp c\u1eadn);<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u1ecfa thu\u1eadn th\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc (PIC) v\u1edbi H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng khu b\u1ea3o t\u1ed3n, ch\u1ee7 n\u00f4ng tr\u1ea1i, c\u01a1 quan th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba khi ti\u1ebfp c\u1eadn tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; TO ch\u1ea5p thu\u1eadn PIC (Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ea7n thi\u1ebft s\u1ebd tham v\u1ea5n hi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n \u0111\u00e3 th\u1ecfa thu\u1eadn). C\u00e1c th\u00f4ng tin s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng khai tr\u1eeb c\u00e1c b\u00ed m\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, an to\u00e0n sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ph\u00ea duy\u1ec7t \u0111\u01a1n xin c\u1ea5p ph\u00e9p: TO s\u1ebd xem x\u00e9t c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u k\u00e8m theo \u0111\u1ec3 ph\u00ea duy\u1ec7t \u0111\u01a1n xin c\u1ea5p ph\u00e9p trong th\u1eddi gian 30-40 ng\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; C\u1ea5p ph\u00e9p: TO ra ngh\u1ecb quy\u1ebft ch\u1ea5p thu\u1eadn ho\u1eb7c kh\u00f4ng ch\u1ea5p thu\u1eadn c\u1ea5p ph\u00e9p. Gi\u1ea5y ph\u00e9p c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c 3 n\u0103m v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gia h\u1ea1n t\u00f9y v\u00e0o quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a TO.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a gi\u1ea5y ph\u00e9p: Th\u1eddi h\u1ea1n, ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp c\u1eadn ph\u1ea3i k\u00fd qu\u1ef9 l\u00ean \u0111\u1ebfn 10% ng\u00e2n s\u00e1ch nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn 50% ti\u1ec1n gi\u00e1 t\u00e0i nguy\u00ean, ngh\u0129a v\u1ee5 n\u1ed9p b\u00e1o c\u00e1o, c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u00e0 h\u1ea1n ch\u1ebf kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; C\u00f4ng b\u1ed1 v\u1ec1 ngh\u1ecb quy\u1ebft v\u00e0 \u0111\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ph\u00e9p: C\u00e1c n\u1ed9i dung n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng t\u1ea3i tr\u00ean web c\u1ee7a CONAGEBIO trong 8 ng\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; C\u00e1c ph\u00e1t sinh sau c\u1ea5p ph\u00e9p:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Xu\u1ea5t kh\u1ea9u: Vi\u1ec7c c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec \u0111\u1ebfn th\u1ee7 t\u1ee5c xu\u1ea5t kh\u1ea9u;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ \u0110\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p 1 Gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn xu\u1ea5t x\u1ee9 h\u1ee3p ph\u00e1p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ TO ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh, ki\u1ec3m so\u00e1t, thanh tra theo c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u1ea5y ph\u00e9p.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>d) C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ea5p ph\u00e9p:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">*) N\u0103m 1989, Vi\u1ec7n \u0110DSH Qu\u1ed1c gia (INBio) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 nh\u00e2n, phi l\u1ee3i nhu\u1eadn:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ki\u1ec3m k\u00ea qu\u1ed1c gia v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng \u0110DSH trong khu b\u1ea3o;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u01b0 nh\u00e2n v\u00e0 Ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ea7u m\u1ed1i qu\u1ed1c gia trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c \u0110DSH;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; N\u00e2ng cao nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u0110DSH;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ph\u1ed1i h\u1ee3p th\u1ef1c hi\u1ec7n th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc v\u1edbi c\u00e1c trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng ty t\u01b0 nh\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 qu\u1ed1c t\u1ebf b\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ecfa thu\u1eadn nghi\u00ean c\u1ee9u;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">INBio c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn ch\u00ednh th\u1ee9c v\u1edbi MEET<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">INBio cung c\u1ea5p khoa h\u1ecdc, k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u00e1c gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a h\u1ecd trong qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc. INBio l\u00e0 c\u01a1 quan ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd \u0110DSH trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u0169ng ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc gi\u00fap thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c \u01b0u ti\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li>\u1ea4n \u0110\u1ed9:<\/li>\n<li>a) C\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n: C\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd \u0110DSH qu\u1ed1c gia (National Biodiversity Authority \u2013 NBA) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp theo Lu\u1eadt DDSH g\u1ed3m th\u00e0nh vi\u00ean l\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u00e1c B\u1ed9 ng\u00e0nh li\u00ean quan v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc;<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u1ea1m vi qu\u1ea3n l\u00fd v\u1ec1 NG:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u00c1p d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sinh h\u1ecdc ho\u1eb7c ki\u1ebfn th\u1ee9c li\u00ean quan \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 nghi\u00ean c\u1ee9u ho\u1eb7c khai th\u00e1c cho m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, kh\u1ea3o s\u00e1t sinh h\u1ecdc, khai th\u00e1c sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea1m vi c\u1ee7a c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ABS:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ C\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u00f3 ch\u1ee9a chi\u1ebft xu\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u1ed9ng, th\u1ef1c v\u1eadt d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn ra;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ C\u00e1c ngu\u1ed3n sinh h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c giao d\u1ecbch nh\u01b0 h\u00e0ng h\u00f3a.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>b) Quy tr\u00ecnh, th\u1ee7 t\u1ee5c ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00e1c nhau: (i) nghi\u00ean c\u1ee9u; (ii) th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i ho\u1eb7c kh\u1ea3o s\u00e1t sinh h\u1ecdc v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng sinh h\u1ecdc cho m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i; (iii) xin quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111i\u1ec3m l\u01b0u \u00fd:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Gi\u1ea5y \u1ee7y quy\u1ec1n\/cho ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p khi \u0111\u01a1n v\u1ecb \u0111\u0103ng k\u00fd g\u1eedi h\u1ed3 s\u01a1 ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u00e0 n\u1ed9p ph\u00ed \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. NBA c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n b\u1ed5 sung nh\u1eb1m \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng trong vi\u1ec7c chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean li\u1ec7u \u0111\u00e3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c tri th\u1ee9c li\u00ean quan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ C\u00e1c th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1ec1 chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch h\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u00e0 k\u00fd tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi NBA, nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tham v\u1ea5n c\u00e1c c\u01a1 quan \u1edf c\u00e1c c\u1ea5p \u0111\u1ed9 kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh theo t\u1eebng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3: \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i sinh h\u1ecdc ho\u1eb7c ki\u1ebfn th\u1ee9c li\u00ean quan \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn t\u1eeb m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, NBA s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng m\u1ee9c ph\u00ed \u0111\u00e3 th\u1ecfa thu\u1eadn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho nh\u00f3m c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00f3 th\u00f4ng qua c\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng\/huy\u1ec7n.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>c) T\u00ecnh h\u00ecnh c\u1ea5p ph\u00e9p:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo NBA, k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 2003, NBA \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn 844 h\u1ed3 s\u01a1:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u0110\u00e3 x\u1eed l\u00fd 477 h\u1ed3 s\u01a1;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; 117 th\u1ea3o thu\u1eadn ABS \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng qua, trong \u0111\u00f3 63 th\u1ecfa thu\u1eadn bao g\u1ed3m gi\u1ea5y cho ph\u00e9p \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu tr\u00ed tu\u1ec7 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c ngu\u1ed3n sinh h\u1ecdc<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(Trung b\u00ecnh, NBA nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng 84 \u1ee9ng d\u1ee5ng trong m\u1ed9t n\u0103m ho\u1eb7c 7 m\u1ed7i th\u00e1ng);<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p cho c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c trong n\u01b0\u1edbc (\u1ea4n \u0110\u1ed9), ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nghi\u00ean c\u1ee9u Khoa h\u1ecdc v\u00e0 C\u00f4ng ngh\u1ec7 (Council of Scienctific and Industrial Research-CSIR) \u2013 m\u1ed9t c\u01a1 quan c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1eadp trung v\u00e0o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 khai th\u00e1c c\u00e1c ngu\u1ed3n sinh h\u1ecdc cho m\u1ee5c \u0111\u00edch phi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u1ea4n \u0110\u1ed9 gia nh\u1eadp Ngh\u1ecb th\u01b0 Nagoya v\u00e0o th\u00e1ng 10\/2012, hi\u1ec7n l\u00e0 qu\u1ed1c gia c\u00f3 nhi\u1ec1u tho\u1ea3 thu\u1eadn v\u1ec1 ABS nh\u1ea5t (d\u1ef1 ki\u1ebfn 74 ch\u1ee9ng nh\u1eadn tu\u00e2n th\u1ee7 qu\u1ed1c t\u1ebf).<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>d) Qu\u1ea3n l\u00fd tri th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ec1 NG<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lu\u1eadt \u0110DSH c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, n\u0103m 2002 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c cung c\u1ea5p s\u1ef1 c\u00f4ng nh\u1eadn ph\u00e1p l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn TTTT cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 TTTT b\u1eb1ng c\u00e1ch ghi ch\u00e9p l\u01b0u gi\u1eef h\u1ed3 s\u01a1 th\u00f4ng tin v\u1ec1 \u0110DSH (People\u2019s Biodiversity Register &#8211; PBR). \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u00e3 r\u1ea5t th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 s\u1edf th\u00f4ng tin d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 tri th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng g\u1eafn v\u1edbi NG ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f4ng t\u00e1c qu\u1ea3n l\u00fd, ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng quan t\u00e2m v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng chia s\u1ebb tri th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng h\u1ecd \u0111ang l\u01b0u gi\u1eef.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li>Nam Phi:<\/li>\n<li>a) C\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ B\u1ed9 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p cho c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch: (i) th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc trong n\u01b0\u1edbc; (ii) t\u00edch h\u1ee3p vi\u1ec7c th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc v\u00e0 xu\u1ea5t kh\u1ea9u trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt b\u1ea3n \u0111\u1ecba cho m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng c\u1ea5p t\u00ecnh (\u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng) c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p xu\u1ea5t kh\u1ea9u cho ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt b\u1ea3n \u0111\u1ecba cho m\u1ee5c \u0111\u00edch nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c ngo\u00e0i vi\u1ec7c th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u1ea1m vi qu\u1ea3n l\u00fd v\u1ec1 NG:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u00c1p d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u00c1p d\u1ee5ng cho to\u00e0n b\u1ed9 chu\u1ed7i gi\u00e1 tr\u1ecb &#8211; t\u1eeb kh\u00e2u thu gom ho\u1eb7c thu ho\u1ea1ch v\u1eadt li\u1ec7u th\u00f4 t\u1edbi l\u00fac b\u00e1n th\u00e0nh ph\u1ea9m cho kh\u00e1ch h\u00e0ng \u2013 mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c ch\u1ee7 \u0111\u00edch ti\u1ec1n h\u00e0nh th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc t\u1ea1i 1 \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3 tr\u00ean chu\u1ed7i gi\u00e1 tr\u1ecb.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>b) Quy tr\u00ecnh ti\u1ebfp c\u1eadn:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Nam Phi c\u0169ng c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh quy tr\u00ecnh, th\u1ee7 t\u1ee5c ri\u00eang bi\u1ec7t cho 02 m\u1ee5c \u0111\u00edch ti\u1ebfp c\u1eadn NG: (i) nghi\u00ean c\u1ee9u th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 (ii) phi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i; v\u00e0 chung quy tr\u00ecnh v\u1edbi c\u00e1c gi\u1ea5y ph\u00e9p v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ \u0110\u1ed1i v\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u phi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i th\u00ec kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u 01 th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1ec1 chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ \u0110\u1ed1i v\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i th\u00ec b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i k\u00fd th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1ec1 chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi\u1ec7c \u01b0\u1edbc t\u00ednh l\u1ee3i \u00edch ch\u01b0a ch\u1eafc ch\u1eafn, lu\u1eadt cho ph\u00e9p c\u00e1c c\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n qu\u1ed1c gia c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p cho &#8220;giai \u0111o\u1ea1n t\u00ecm ki\u1ebfm th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc&#8221; m\u00e0 ch\u01b0a k\u00fd k\u1ebft th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1ec1 chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u01b0ng v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u1eabn k\u00fd m\u1ed9t &#8220;th\u1ecfa thu\u1eadn x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ph\u1ea1m vi&#8221;. Khi nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ee9ng minh t\u00ednh kh\u1ea3 thi, m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1ec1 chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch v\u1edbi \u01b0\u1edbc t\u00ednh th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ee3i \u00edch s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Nguy\u00ean t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Gi\u1ea5y ph\u00e9p th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p khi c\u00f3 ch\u1ea5p thu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c b\u00ean li\u00ean quan \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c ngu\u1ed3n sinh h\u1ecdc b\u1ea3n \u0111\u1ecba ;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ C\u00e1c tho\u1ea3 thu\u1eadn chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft v\u1edbi c\u1ea3 hai b\u00ean li\u00ean quan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Tho\u1ea3 thu\u1eadn chuy\u1ec3n giao nguy\u00ean li\u1ec7u c\u0169ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd v\u1edbi c\u00e1c b\u00ean c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n cho ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c ngu\u1ed3n sinh h\u1ecdc b\u1ea3n \u0111\u1ecba. C\u00e1c m\u1eabu tho\u1ea3 thu\u1eadn n\u00e0y c\u00f3 trong c\u00e1c Quy \u0111\u1ecbnh BABS.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Qu\u1ef9 U\u1ef7 th\u00e1c Th\u0103m d\u00f2 sinh h\u1ecdc (do NEMBA thi\u1ebft l\u1eadp) ti\u1ebfp nh\u1eadn to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c kho\u1ea3n ph\u00ed thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb c\u00e1c tho\u1ea3 thu\u1eadn chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li>Australia:<\/li>\n<li>a) C\u01a1 quan c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n: B\u1ed9 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, N\u01b0\u1edbc, Di s\u1ea3n v\u00e0 Ngh\u1ec7 thu\u1eadt (DEWHA) xem x\u00e9t c\u1ea5p gi\u1ea5y ph\u00e9p \u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u0103ng k\u00fd ti\u1ebfp c\u1eadn;<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u1ea1m vi qu\u1ea3n l\u00fd v\u1ec1 NG: Gi\u1ea5y ph\u00e9p c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ngu\u1ed3n gen \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng cho c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i ho\u1eb7c phi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>b) Quy tr\u00ecnh c\u1ea5p ph\u00e9p:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u00e1p d\u1ee5ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i ho\u1eb7c c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n ph\u1ea3i k\u00fd m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch theo m\u1eabu h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 cung c\u1ea5p c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt tr\u01b0\u1edbc khi gi\u1ea5y ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ \u0110\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa thu\u1eadn th\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc (PIC) v\u1edbi ch\u1ee7 s\u1edf h\u1eefu b\u1ea3n \u0111\u1ecba hay ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch phi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n ph\u1ea3i cung c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ea3n cam k\u1ebft kh\u00f4ng ti\u1ebfn h\u00e0nh, nghi\u00ean c\u1ee9u th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i khi ch\u01b0a c\u00f3 s\u1ef1 nh\u1ea5t tr\u00ed v\u1ec1 th\u1ecfa thu\u1eadn chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ng\u01b0\u1eddi n\u1ed9p \u0111\u01a1n ch\u1ea5p nh\u1eadn n\u1ed9p b\u00e1o c\u00e1o k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 cung c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ea3n sao ph\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a t\u1eebng m\u1eabu cho m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c public c\u1ee7a \u00dac.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ti\u1ebfp c\u1eadn NG tr\u00ean \u0111\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n x\u1ee9: c\u1ea7n c\u00f3 th\u1ecfa thu\u1eadn th\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc (PIC) v\u1edbi ch\u1ee7 s\u1edf h\u1eefu b\u1ea3n \u0111\u1ecba hay ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 th\u1ecfa thu\u1eadn chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch h\u1ee3p l\u00fd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb c\u00e1c kinh nghi\u1ec7m qu\u1ed1c t\u1ebf trong qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ebfp c\u1eadn ngu\u1ed3n gen, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng m\u00f4 h\u00ecnh ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n l\u00fd hi\u1ec7u qu\u1ea3, c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng. Vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u1edf h\u1eefu ngu\u1ed3n gen, th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ee3p t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o s\u1ef1 chia s\u1ebb l\u1ee3i \u00edch c\u00f4ng b\u1eb1ng t\u1eeb t\u00e0i nguy\u00ean di truy\u1ec1n l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng c\u1ea7n ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u00e0n thi\u1ec7n khung ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao n\u0103ng l\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t, t\u1eeb \u0111\u00f3 b\u1ea3o v\u1ec7 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sinh h\u1ecdc phong ph\u00fa c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, g\u00f3p ph\u1ea7n th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m.\/.<\/p>\n<p><strong>NBCA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kinh nghi\u1ec7m qu\u1ed1c t\u1ebf trong qu\u1ea3n l\u00fd ti\u1ebfp c\u1eadn ngu\u1ed3n gen (NG) \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng trong b\u1ed1i c\u1ea3nh to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc. C\u00e1c qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng v\u1ec1 ngu\u1ed3n gen \u0111a [&#8230;]\n","protected":false},"author":10,"featured_media":6894,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9085"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9085"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9104,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9085\/revisions\/9104"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}