{"id":9089,"date":"2024-08-02T10:33:22","date_gmt":"2024-08-02T03:33:22","guid":{"rendered":"https:\/\/nbca.gov.vn\/?p=9089"},"modified":"2025-03-26T10:34:03","modified_gmt":"2025-03-26T03:34:03","slug":"da-dang-sinh-hoc-viet-nam-co-y-nghia-toan-cau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/da-dang-sinh-hoc-viet-nam-co-y-nghia-toan-cau\/","title":{"rendered":"\u0110a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a to\u00e0n c\u1ea7u"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">L\u00e3nh th\u1ed5 Vi\u1ec7t Nam tr\u1ea3i d\u00e0i tr\u00ean 15 v\u0129 \u0111\u1ed9, t\u1eeb ph\u00eda B\u1eafc xu\u1ed1ng ph\u00eda Nam v\u1edbi chi\u1ec1u d\u00e0i kho\u1ea3ng 1.650 km tr\u00ean b\u00e1n \u0111\u1ea3o \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi t\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch t\u1ef1 nhi\u00ean tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n l\u00e0 330.591 km2. Do \u0111\u1ecba h\u00ecnh b\u1ecb chia c\u1eaft m\u1ea1nh m\u1ebd, c\u00f9ng v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a trung b\u00ecnh n\u0103m l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i cao n\u00ean m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi s\u00f4ng su\u1ed1i kh\u00e1 d\u1ea7y \u0111\u1eb7c, m\u1eadt \u0111\u1ed9 l\u01b0\u1edbi s\u00f4ng t\u1eeb d\u01b0\u1edbi 0,5 km\/km2 \u0111\u1ebfn 2 km\/km2. Tr\u00ean ph\u1ea7n l\u1ee5c \u0111\u1ecba, c\u00f3 16 l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng ch\u00ednh, trong \u0111\u00f3, 10 l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch h\u01a1n 10.000 km2, chi\u1ebfm 80% di\u1ec7n t\u00edch c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc. Hai h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 s\u00f4ng H\u1ed3ng \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc v\u00e0 s\u00f4ng M\u00ea K\u00f4ng &#8211; C\u1eedu Long \u1edf mi\u1ec1n Nam g\u1ed3m hai l\u01b0u v\u1ef1c s\u00f4ng l\u1edbn l\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng H\u1ed3ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng C\u1eedu Long. Ph\u1ea7n l\u1edbn di\u1ec7n t\u00edch l\u00e3nh th\u1ed5 Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u1ed3i n\u00fai v\u1edbi ng\u1ecdn n\u00fai cao nh\u1ea5t tr\u00ean 3.000 m so v\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n. V\u00f9ng bi\u1ec3n c\u00f3 b\u1edd bi\u1ec3n d\u00e0i kho\u1ea3ng 3.260 km v\u1edbi h\u00e0ng ngh\u00ecn \u0111\u1ea3o l\u1edbn nh\u1ecf ven b\u1edd v\u00e0 hai qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa, c\u00f3 v\u00f9ng bi\u1ec3n \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf tr\u00ean 1 tri\u1ec7u km2\u00a0 .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ecba h\u00ecnh v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean, trong \u0111\u00f3 h\u1ec7 sinh th\u00e1i r\u1eebng bao g\u1ed3m: r\u1eebng th\u01b0\u1eddng xanh \u0111\u1ea5t th\u1ea5p, r\u1eebng b\u00e1n th\u01b0\u1eddng xanh, r\u1eebng kh\u1ed9p r\u1ee5ng l\u00e1, r\u1eebng th\u1ea3o nguy\u00ean, r\u1eebng \u0111\u1ea7m l\u1ea7y n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt, r\u1eebng tr\u00ean n\u00fai \u0111\u00e1 v\u00f4i, r\u1eebng ng\u1eadp m\u1eb7n\u2026Ngo\u00e0i h\u1ec7 sinh th\u00e1i r\u1eebng, Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ec7 sinh th\u00e1i kh\u00e1c r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng nh\u01b0 \u0111\u1ed3ng c\u1ecf, c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ng\u1eadp n\u01b0\u1edbc n\u1ed9i \u0111\u1ecba, \u0111\u1ee5n c\u00e1t, b\u00e3i tri\u1ec1u, c\u1eeda s\u00f4ng, th\u1ea3m c\u1ecf bi\u1ec3n v\u00e0 r\u1ea1n san h\u00f4, v\u00f9ng bi\u1ec3n s\u00e2u. C\u0169ng do \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean, lo\u00e0i sinh v\u1eadt c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 quy m\u00f4 nh\u1ecf v\u00e0 r\u1ea5t d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 n\u01a1i s\u1ed1ng c\u1ee7a g\u1ea7n 16.500 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt b\u1eadc cao, n\u1ea5m l\u1edbn v\u00e0 r\u00eau \u1edf tr\u00ean c\u1ea1n, trong \u0111\u00f3, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1eb7c h\u1eefu chi\u1ebfm m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 l\u1edbn (kho\u1ea3ng 30%). \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y t\u00ednh \u0111a d\u1ea1ng cao c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ef1c v\u1eadt Vi\u1ec7t Nam. Tr\u00ean c\u1ea1n c\u00f3 kho\u1ea3ng 10.500 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, g\u1ed3m x\u1ea5p x\u1ec9 8.000 lo\u00e0i c\u00f4n tr\u00f9ng v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00f4ng x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u1ea5t, g\u1ea7n 500 lo\u00e0i b\u00f2 s\u00e1t &#8211; \u1ebfch nh\u00e1i, 850 lo\u00e0i chim v\u00e0 312 lo\u00e0i th\u00fa; \u1edf n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt c\u00f3 kho\u1ea3ng 1.500 lo\u00e0i vi t\u1ea3o v\u00e0 rong, tr\u00ean 1.000 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00f4ng x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng v\u00e0 kho\u1ea3ng 600 lo\u00e0i c\u00e1; d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n c\u00f3 tr\u00ean 1.200 lo\u00e0i rong, c\u1ecf v\u00e0 vi t\u1ea3o, tr\u00ean 7.000 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00f4ng x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng, kho\u1ea3ng 2.500 lo\u00e0i c\u00e1 v\u00e0 x\u1ea5p x\u1ec9 50 lo\u00e0i r\u1eafn bi\u1ec3n, r\u00f9a bi\u1ec3n v\u00e0 th\u00fa bi\u1ec3n. Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho r\u1eb1ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, s\u1ed1 lo\u00e0i sinh v\u1eadt \u0111\u00e3 bi\u1ebft tr\u00ean \u0111\u00e2y th\u1ea5p h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi s\u1ed1 lo\u00e0i \u0111ang s\u1ed1ng trong thi\u00ean nhi\u00ean, ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00f2n nhi\u1ec1u lo\u00e0i sinh v\u1eadt hoang d\u00e3 kh\u00e1c ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00ean c\u1ea1nh h\u1ec7 sinh v\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111a d\u1ea1ng, Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t h\u1ec7 \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc (\u0110DSH) n\u00f4ng nghi\u1ec7p phong ph\u00fa, thu\u1ed9c m\u1ed9t trong c\u00e1c Trung t\u00e2m xu\u1ea5t x\u1ee9 th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n h\u00f3a v\u00e0 l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a kho\u1ea3ng 40 gi\u1ed1ng v\u1eadt nu\u00f4i. C\u00e1c gi\u1ed1ng v\u1eadt nu\u00f4i v\u00e0 c\u00e2y tr\u1ed3ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng &#8211; \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n qua h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m nay v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m di truy\u1ec1n c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u01b0 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng ch\u1ecbu b\u1ec7nh t\u1eadt v\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng g\u00e2y h\u1ea1i. H\u01a1n 6.000 gi\u1ed1ng l\u00faa v\u00e0 gen \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00ean c\u1ea1nh \u01b0u th\u1ebf v\u1ec1 \u0111a d\u1ea1ng c\u00e1c h\u1ec7 sinh th\u00e1i t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n lo\u00e0i sinh v\u1eadt trong t\u1ef1 nhi\u00ean, trong h\u01a1n 20 n\u0103m qua, nhi\u1ec1u lo\u00e0i sinh v\u1eadt m\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u00e3 l\u1ea7n n\u1eefa kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng to\u00e0n c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110DSH Vi\u1ec7t Nam. N\u0103m 1992, Sao la (Pseudoryx nghetinhensis), lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt tr\u00ean c\u1ea1n l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf n\u01b0\u1edbc ta sau h\u01a1n 50 n\u0103m k\u1ec3 t\u1eeb khi ph\u00e1t hi\u1ec7n lo\u00e0i b\u00f2 x\u00e1m \u2013 Bos sauveli \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng (n\u0103m 1937). Ba lo\u00e0i h\u01b0\u01a1u m\u1edbi c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n trong th\u1eddi gian qua: cheo cheo l\u01b0ng b\u1ea1c (Tragulus versicolor), mang l\u1edbn (Megamuntiacus vuquangensis) v\u00e0 mang tr\u01b0\u1eddng s\u01a1n (Munticus truongsonensis). Nhi\u1ec1u\u00a0 lo\u00e0i sinh v\u1eadt m\u1edbi kh\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 m\u00f4 t\u1ea3 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u: 3 lo\u00e0i r\u00f9a, 15 lo\u00e0i th\u1eb1n l\u1eb1n, 4 lo\u00e0i r\u1eafn, 31 lo\u00e0i \u1ebfch, 55 lo\u00e0i c\u00e1, h\u01a1n 500 lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00f4ng x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng v\u00e0 h\u01a1n 200 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 m\u1ea1ch (t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n d\u1eabn li\u1ec7u t\u1eeb Vi\u1ec7n Sinh th\u00e1i t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt, T\u1ea1p ch\u00ed Sinh h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c T\u1ea1p ch\u00ed Zoo Taxa, Crustaceana&#8230;).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong s\u1ed1 238 v\u00f9ng sinh th\u00e1i \u01b0u ti\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c WWF ghi nh\u1eadn th\u00ec t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 c\u00f3 6 v\u00f9ng: R\u1eebng \u1ea9m tr\u00ean d\u00e3y Tr\u01b0\u1eddng S\u01a1n; R\u1eebng kh\u00f4 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng; V\u00f9ng h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong; R\u1eebng \u1ea9m \u00e1 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi B\u1eafc \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng; R\u1eebng \u1ea9m \u0110\u00f4ng Nam Trung Qu\u1ed1c &#8211; H\u1ea3i Nam v\u00e0 S\u00f4ng, su\u1ed1i T\u00e2y Giang (s\u00f4ng B\u1eb1ng &#8211; K\u1ef3 C\u00f9ng). M\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 c\u00e1c khu b\u1ea3o t\u1ed3n (KBT) c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf gi\u1edbi ho\u1eb7c khu v\u1ef1c c\u00f4ng nh\u1eadn c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u1eb7c khu v\u1ef1c, bao g\u1ed3m: 9 khu d\u1ef1 tr\u1eef sinh quy\u1ec3n (DTSQ) th\u1ebf gi\u1edbi (Khu DTSQ qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o C\u00e1t B\u00e0, khu DTSQ v\u00f9ng ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng H\u1ed3ng, khu DTSQ mi\u1ec1n T\u00e2y Ngh\u1ec7 An, khu DTSQVQG C\u00e1t Ti\u00ean, khu DTSQ M\u0169i C\u00e0 Mau, khu DTSQ ven bi\u1ec3n v\u00e0 bi\u1ec3n \u0111\u1ea3o Ki\u00ean Giang, khu DTSQ r\u1eebng ng\u1eadp m\u1eb7n C\u1ea7n Gi\u1edd, khu DTSQ M\u0169i C\u00e0 Mau, khu DTSQ C\u00f9 Lao Ch\u00e0m, khu DTSQ Langbian); 2 khu Di s\u1ea3n thi\u00ean nhi\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c UNESCO c\u00f4ng nh\u1eadn (Phong Nha \u2013 K\u1ebb B\u00e0ng v\u00e0 khu B\u00e1i T\u1eed Long thu\u1ed9c V\u1ecbnh H\u1ea1 Long), 8 khu Ramsar (VQG Xu\u00e2n Th\u1ee7y; khu B\u1ea7u S\u1ea5u; VQG Ba B\u1ec3; VQG Tr\u00e0m Chim; VQG M\u0169i C\u00e0 Mau; VQG C\u00f4n \u0110\u1ea3o, khu L\u00e1ng Sen, V\u01b0\u1eddn qu\u1ed1c gia U Minh Th\u01b0\u1ee3ng) v\u00e0 5 khu Di s\u1ea3n ASEAN (c\u00e1c VQG Ho\u00e0ng Li\u00ean, Ba B\u1ec3, Ch\u01b0 Mom Ray, Kon Ka Kinh, U Minh Th\u01b0\u1ee3ng) (2015).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, T\u1ed5 ch\u1ee9c B\u1ea3o t\u1ed3n chim qu\u1ed1c t\u1ebf (Birdlife International) \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 63 v\u00f9ng chim quan tr\u1ecdng, chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 5% t\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch \u0111\u1ea5t li\u1ec1n c\u1ee7a c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, trong \u0111\u00f3 4 t\u1ec9nh c\u00f3 nhi\u1ec1u (19 v\u00f9ng) v\u00f9ng chim quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0: \u0110\u1eafk L\u0103k, L\u00e2m \u0110\u1ed3ng, Gia Lai v\u00e0 Qu\u1ea3ng B\u00ecnh.\/.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>NBCA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00e3nh th\u1ed5 Vi\u1ec7t Nam tr\u1ea3i d\u00e0i tr\u00ean 15 v\u0129 \u0111\u1ed9, t\u1eeb ph\u00eda B\u1eafc xu\u1ed1ng ph\u00eda Nam v\u1edbi chi\u1ec1u d\u00e0i kho\u1ea3ng 1.650 km tr\u00ean b\u00e1n \u0111\u1ea3o \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi t\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch t\u1ef1 nhi\u00ean tr\u00ean \u0111\u1ea5t li\u1ec1n l\u00e0 330.591 km2. Do \u0111\u1ecba h\u00ecnh b\u1ecb chia c\u1eaft m\u1ea1nh m\u1ebd, c\u00f9ng v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a trung b\u00ecnh n\u0103m l\u00e0 [&#8230;]\n","protected":false},"author":10,"featured_media":6894,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9089"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9089"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9090,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9089\/revisions\/9090"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9089"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9089"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}