{"id":9101,"date":"2024-08-12T10:39:47","date_gmt":"2024-08-12T03:39:47","guid":{"rendered":"https:\/\/nbca.gov.vn\/?p=9101"},"modified":"2025-03-26T10:41:15","modified_gmt":"2025-03-26T03:41:15","slug":"hien-trang-cay-trong-bien-doi-gen-va-tiem-nang-phat-trien-cong-nghe-chinh-sua-gen-tai-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbca.gov.vn\/hien-trang-cay-trong-bien-doi-gen-va-tiem-nang-phat-trien-cong-nghe-chinh-sua-gen-tai-viet-nam\/","title":{"rendered":"Hi\u1ec7n tr\u1ea1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen v\u00e0 ti\u1ec1m n\u0103ng ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9nh s\u1eeda gen t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9nh s\u1eeda gen (Gene Editing) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong h\u01a1n m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7 qua, cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc can thi\u1ec7p v\u00e0o b\u1ed9 gen c\u1ee7a c\u00e2y tr\u1ed3ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c t\u00ednh tr\u1ea1ng mong mu\u1ed1n. C\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e2ng cao gi\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng, mang l\u1ea1i nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch cho n\u00f4ng d\u00e2n, c\u1ea3i thi\u1ec7n gi\u00e1 tr\u1ecb th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1eb7c t\u00ednh ti\u00eau d\u00f9ng. D\u1ef1a tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 t\u1ebf b\u00e0o, ch\u1ec9nh s\u1eeda gen s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c gen m\u1ee5c ti\u00eau v\u00e0 ADN th\u00f4ng tin \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c \u0111o\u1ea1n gen kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p ho\u1eb7c c\u00f3 h\u1ea1i trong c\u00f9ng m\u1ed9t lo\u00e0i, thay v\u00ec s\u1eed d\u1ee5ng gen t\u1eeb lo\u00e0i kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Sau khi B\u1ed9 N\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 Ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00f4ng th\u00f4n (B\u1ed9 NN&amp;PTNT) c\u00f4ng nh\u1eadn k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3o nghi\u1ec7m h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 di\u1ec7n r\u1ed9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00f4 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen (B\u0110G), c\u00e1c c\u00f4ng ty s\u1edf h\u1eefu gi\u1ed1ng ng\u00f4 B\u0110G \u0111\u00e3 l\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ea5p Gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn an to\u00e0n sinh h\u1ecdc (ATSH) g\u1eedi t\u1edbi B\u1ed9 T\u00e0i nguy\u00ean v\u00e0 M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng (B\u1ed9 TN&amp;MT). T\u00ednh \u0111\u1ebfn nay, B\u1ed9 TN&amp;MT \u0111\u00e3 c\u1ea5p Gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn ATSH cho 05 s\u1ef1 ki\u1ec7n ng\u00f4 B\u0110G kh\u00e1ng s\u00e2u h\u1ea1i v\u00e0 ch\u1ed1ng ch\u1ecbu thu\u1ed1c tr\u1eeb c\u1ecf, bao g\u1ed3m: Ng\u00f4 B\u0110G kh\u00e1ng s\u00e2u b\u1ed9 c\u00e1nh v\u1ea3y MON89034; Ng\u00f4 B\u0110G ch\u1ed1ng ch\u1ecbu thu\u1ed1c tr\u1eeb c\u1ecf GA21; Ng\u00f4 B\u0110G ch\u1ed1ng ch\u1ecbu thu\u1ed1c tr\u1eeb c\u1ecf NK603 (Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 2486\/Q\u0110-BTNMT ng\u00e0y 03\/11\/2014); Ng\u00f4 B\u0110G kh\u00e1ng s\u00e2u \u0111\u1ee5c th\u00e2n Bt11; Ng\u00f4 B\u0110G kh\u00e1ng s\u00e2u b\u1ed9 c\u00e1nh ph\u1ea5n TC1507.<\/p>\n<p>Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p Gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn ATSH, c\u00e1c gi\u1ed1ng ng\u00f4 B\u0110G \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gieo tr\u1ed3ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ta, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 qu\u1ed1c gia th\u1ee9 29 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi cho ph\u00e9p tr\u1ed3ng c\u00e2y B\u0110G ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0o n\u0103m 2015. Tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf Gi\u1ea5y ch\u1ee9ng nh\u1eadn ATSH \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p cho 05 s\u1ef1 ki\u1ec7n B\u0110G n\u00eau tr\u00ean, B\u1ed9 NN&amp;PTNT (C\u1ee5c Tr\u1ed3ng tr\u1ecdt) \u0111\u00e3 c\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u1eb7c c\u00e1ch 16 gi\u1ed1ng ng\u00f4 B\u0110G, bao g\u1ed3m: NK66Bt, NK66Bt\/GT, NK66GT, K4300Bt\/GT, NK67Bt\/GT, NK7328Bt\/GT (C\u00f4ng ty TNHH Syngenta Vi\u1ec7t Nam), C919S, C919R, DK9955S, DK9955R, DK6818S, DK6818R, DK6919S, DK6919R,\u00a0 DK8868S (C\u00f4ng ty TNHH Dekalb Vi\u1ec7t Nam), C.P.501S (C\u00f4ng ty TNHH H\u1ea1t gi\u1ed1ng C.P. Vi\u1ec7t Nam). Gi\u1ed1ng ng\u00f4 B\u0110G \u0111ang th\u1ee5 l\u00fd h\u1ed3 s\u01a1 la\u0300 07 gi\u1ed1ng: CP.111S; CP.511S; CP.811S; CP.512S; NK7328Bt\/GT; NK67Bt\/GT v\u00e0 B.265.<\/p>\n<p>N\u0103m 2005, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 ban h\u00e0nh Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ed1 188\/2005\/Q\u0110-TTg v\u1ec1 Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n Ch\u1ec9 th\u1ecb s\u1ed1 50-CT\/TW v\u00e0 giao cho B\u1ed9 NN&amp;PTNT th\u1ef1c hi\u1ec7n \u201cCh\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00f4ng th\u00f4n \u0111\u1ebfn n\u0103m 2020\u201d. Theo \u0111\u00f3, m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00f4ng ngh\u1ec7 gen \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng m\u1edbi v\u00e0o s\u1ea3n xu\u1ea5t. \u0110\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 cho vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t s\u1ed1 d\u1ef1 \u00e1n nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ec9nh s\u1eeda gen, bao g\u1ed3m c\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u1ee9ng d\u1ee5ng.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn nay, d\u1ef1 \u00e1n \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9nh s\u1eeda gen \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ed9 NN&amp;PTNT Vi\u1ec7t Nam c\u1ea5p kinh ph\u00ed th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9nh s\u1eeda gen \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n gi\u1ed1ng l\u00faa B\u1eafc th\u01a1m 7 kh\u00e1ng b\u1ec7nh b\u1ea1c l\u00e1 v\u00e0 gi\u1ed1ng l\u00faa OM5451 c\u00f3 m\u00f9i th\u01a1m. C\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00f3, \u0111\u00e3 c\u00f3 2 nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Vi\u1ec7n Di truy\u1ec1n N\u00f4ng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9nh s\u1eeda gen nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 gen m\u1edbi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ea5u tr\u00fac b\u00f4ng l\u00faa v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ed9 r\u1ec5 \u1edf l\u00faa.<\/p>\n<p>V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, ch\u1ec9nh s\u1eeda gen an to\u00e0n h\u01a1n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Tuy nhi\u00ean, th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 hi\u1ec7n Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 ca\u0301c quy \u0111i\u0323nh pha\u0301p ly\u0301 v\u00ea\u0300 chu\u0301ng, trong khi tri\u1ec3n v\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9nh s\u1eeda gen r\u1ea5t ti\u1ec1m n\u0103ng. C\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c do ch\u1ec9nh s\u1eeda gen mang l\u1ea1i so v\u1edbi bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen t\u1ed1t h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. S\u00e0ng l\u1ecdc di truy\u1ec1n l\u00e0m r\u1ea5t t\u1ed1t, do v\u1eady r\u1ee7i ro cho s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3m thi\u1ec3u. Trong khi nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, Th\u00e1i Lan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o lu\u1eadt, v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng trong s\u00e0ng l\u1ecdc di truy\u1ec1n.\/.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>NBCA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 ch\u1ec9nh s\u1eeda gen (Gene Editing) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong h\u01a1n m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7 qua, cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc can thi\u1ec7p v\u00e0o b\u1ed9 gen c\u1ee7a c\u00e2y tr\u1ed3ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c t\u00ednh tr\u1ea1ng mong mu\u1ed1n. C\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e2ng cao gi\u1ed1ng c\u00e2y tr\u1ed3ng, [&#8230;]\n","protected":false},"author":10,"featured_media":6894,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9101"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9102,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9101\/revisions\/9102"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbca.gov.vn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}