Ngày 24 tháng 1, Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) đã công bố phiên bản cập nhật mới nhất của “Báo cáo Điện lực 2024 – Phân tích và dự báo đến năm 2026”, trong đó xác định nguồn năng lượng carbon thấp như điện hạt nhân và năng lượng tái tạo sẽ là nguồn năng lượng chính đáp ứng với nhu cầu điện ngày càng gia tăng trên thế giới trong 3 năm tới. Lượng điện được sản xuất từ nguồn năng lượng carbon thấp dự báo sẽ tăng từ khoảng 40% vào năm 2023 lên gần 50% tổng lượng điện trên thế giới vào năm 2026. Đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử IEA ghi nhận tỷ lệ nhiên liệu hoá thạch trong tổng lượng điện của thế giới sẽ giảm xuống dưới 60%.
Báo cáo này là bản cập nhật mới nhất phân tích hàng năm của IEA về sự phát triển và chính sách về thị trường điện, đề cập đến cung và cầu về điện và triển vọng về lượng phát thải CO2 đến năm 2026. Báo cáo chỉ ra sự gia tăng nhu cầu về điện trên toàn cầu năm 2023 giảm nhẹ khoảng 2,2% do sự suy giảm của lượng điện tiêu thụ tại các nước phát triển nhưng sẽ gia tăng trung bình khoảng 3,4% từ năm 2024 đến năm 2026. Báo cáo cũng phân tích 85% sự gia tăng về nhu cầu chủ yếu là do Trung Quốc, Ấn Độ và các nước nước Đông Nam Á.
Theo Báo cáo này, đến đầu năm 2025, năng lượng tái tạo sẽ chiếm hơn 1/3 tổng lượng điện, lớn hơn tỷ trọng của than đá. Mặt khác, điện hạt nhân được dự báo đến năm 2025 sẽ đạt mức cao nhất từ trước tới nay (2.915 tỷ kWh) do sự phục hồi của các nhà máy điện hạt nhân tại Pháp sau khi kết thúc bảo trì, tái khởi động của các nhà máy điện hạt nhân của Nhật Bản, và bắt đầu vận hành của nhà máy điện hạt nhân mới tại Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và Châu Âu. Châu Á mà trước hết là Trung Quốc sẽ dẫn dắt sự tăng trưởng của điện hạt nhân, tỷ trọng điện hạt nhân ở Châu Á dự báo sẽ đạt 30% vào năm 2026. Cùng với sự gia tăng lượng điện từ nguồn năng lượng tái tạo và điện hạt nhân thì lượng phát thải CO2 từ sản xuất điện trên toàn cầu sẽ giảm 2,4% vào năm 2024 và sẽ tiếp tục giảm thêm vào năm 2025 và 2026.
Mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) đến năm 2026 có khả năng sẽ tăng gấp 2, dự báo lượng tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu sẽ tăng từ 460 TWh (ước tính) năm 2023 đạt 1000 TWh năm 2026. Nhu cầu điện này tương đương với lượng tiêu thụ điện của Nhật Bản. Trong bối cảnh đó, những năm gần đây bắt đầu xuất hiện những động thái nhằm sử dụng điện hạt nhân cho ngành công nghiệp IT với những dự báo về sự gia tăng nhu cầu sử dụng điện của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ.
Tổng Thư ký của IEA – ông Fatih Birol cho rằng “Hiện nay, lĩnh vực điện đang phát thải CO2 nhiều nhất, và sự tăng trưởng nhanh chóng của năng lượng tái tạo và sự mở rộng mạnh mẽ của điện hạt nhân sẽ đáp ứng với sự gia tăng nhu cầu về điện của thế giới trong 3 năm tới”, và nhận định “cần có sự phát triển hơn nữa và đây là xu hướng vô cùng triển vọng”.
International Nuclear Energy Development of Japan (JINED)
