Ngày 30/6/2025, Trung tâm Đào tạo hạt nhân – Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đã tổ chức Lễ bảo vệ luận án tiến sĩ cấp Viện cho nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân, chuyên ngành Vật lý lý thuyết và vật lý toán (mã số 9.44.01.03), đề tài luận án Nghiên cứu trích xuất thông tin bất đối xứng nội tại của phân tử phân cực từ dữ liệu phổ phát xạ điều hòa bậc cao với sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Phan Thị Ngọc Loan và TS. Đỗ Công Cương.
Đến dự buổi Lễ có Lãnh đạo Viện Khoa học cơ bản & Ứng dụng – Đại học Duy Tân, PGS.TS. Trịnh Anh Đức – Giám đốc Trung tâm Đào tạo hạt nhân, tập thể người hướng dẫn khoa học, cùng bạn bè và người thân của nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân. Dưới sự chủ trì của GS.TSKH. Lê Văn Hoảng, Hội đồng đã thông qua lý lịch khoa học, thành tích nghiên cứu, quá trình học tập và kết quả nghiên cứu khoa học của NCS Nguyễn Huỳnh Kim Ngân trong 3 năm học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài luận án tiến sĩ. Hội đồng đánh giá cao tính khoa học, sự đầu tư công phu và đóng góp thực tiễn từ các kết quả nghiên cứu của nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân.
NCS Nguyễn Huỳnh Kim Ngân trình bày tóm tắt luận án
Phát xạ điều hòa bậc cao (High-Order Harmonic Generation – HHG) là một trong những chủ đề nghiên cứu nổi bật trong hai thập kỷ qua, thu hút sự quan tâm rộng rãi từ cả giới thực nghiệm và lý thuyết. HHG đóng vai trò then chốt trong việc khám phá động lực học nội phân tử, đồng thời mở ra tiềm năng ứng dụng trong các thiết bị ghi nhận thông tin vi mô. Tầm quan trọng của lĩnh vực này được minh chứng qua hai Giải Nobel Vật lý được trao vào các năm 2018 và 2023 cho các công trình nghiên cứu liên quan.
Hướng nghiên cứu của nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân không chỉ đi sâu vào hiện tượng phát xạ điều hòa bậc cao (HHG) – vốn là công cụ tiên tiến để khám phá các quá trình vi mô trong phân tử – mà còn mở rộng ra một nhánh ứng dụng đầy tiềm năng: khai thác bất đối xứng phân tử như một “chữ ký vật lý” giúp giải mã cấu trúc và chuyển động nội tại bên trong hệ lượng tử. Nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân tập trung khảo sát tính bất đối xứng của phân tử thể hiện trong phổ HHG, với mục tiêu tìm kiếm các quy luật nền tảng có thể hé mở thông tin vi mô ẩn chứa trong các đặc trưng phổ như tỷ lệ chẵn lẻ, độ dịch đỉnh phổ và các dấu hiệu phi tuyến. Đây là hướng nghiên cứu mang tính thời sự cao, hiện đại và giàu tính ứng dụng, đồng thời đáp ứng yêu cầu cấp thiết trong việc phát triển các phương pháp quang phổ phân tử thế hệ mới. Các kết quả thu được có giá trị khoa học nổi bật, đóng góp vào hiểu biết nền tảng về tương tác ánh sáng – vật chất ở cấp độ nguyên tử và phân tử đã được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín hàng đầu thuộc chuyên ngành vật lý lý thuyết, nguyên tử, phân tử và quang học. Một số giá trị khoa học của luận án như sau:
– Luận án đã đưa ra đại lượng nội tại đặc trưng cho phân tử phân cực là độ lệch pha và tỷ số cường độ của hai xung atto giây liên tiếp phát ra do tương tác xung laser với phân tử. Đặc biệt, đã tìm ra mối liên hệ giữa các đại lượng nội tại này với các số liệu đo được trong phổ HHG là tỷ số cường độ HHG chẵn lẻ và hiệu số pha giữa hai bậc HHG chẵn lẻ kết tiếp khi xung laser có nhiều chu kỳ. Từ đây đề xuất phương pháp trích xuất các đại lượng nội tại từ các số liệu đo đạc vỹ mô.
– Luận án đã chứng minh rằng, trong miền tần số, tỷ số cường độ HHG chẵn lẻ và hiệu số pha giữa hai bậc HHG chẵn lẻ kết tiếp khi phân tử phân cực tương tác với xung laser có nhiều chu kỳ cũng là những đại lượng nội tại đặc trưng cho phân tử phân cực.
– Luận án đã chứng minh rằng, trong trường hợp xung laser có ít chu kỳ, hiệu ứng phân cực động giữa electron lõi gây ảnh hưởng rõ rệt đến vị trí các đỉnh trong phổ HHG. Đặc biệt, sự dịch chuyển của các đỉnh phổ này phản ánh mối liên hệ trực tiếp với mức độ bất đối xứng của phân tử.
Ngoài ra, các kết quả chính của luận án được công bố 04 công trình trên các tạp chí trong nước và quốc tế uy tín (thuộc danh mục ISI): 02 bài trên tạp chí Physical Review A năm 2022, 2025 (thuộc SCIE, Q1); 01 bài trên tạp chí Communication in Physics năm 2025 (thuộc danh mục của Hội đồng Giáo sư 8J88 phiên bản ), và 01 bài trên Tạp chí Khoa học của Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (thuộc danh mục của Hội đồng Giáo sư 8J88 phiên bản ). Đây là minh chứng cho những kết quả nghiên cứu của luận án.
Sau phần trình bày tóm tắt luận án và phiên thảo luận học thuật, nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân đã thể hiện sự nắm vững chuyên môn thông qua các câu trả lời thuyết phục đối với những vấn đề được Hội đồng đặt ra. Phần phản biện diễn ra nghiêm túc, chất lượng, và đã nhận được sự đồng thuận hoàn toàn từ Hội đồng đánh giá cũng như toàn thể đại biểu tham dự. Với kết quả bỏ phiếu đạt tỷ lệ tuyệt đối 100% tán thành, Hội đồng đã thống nhất đề xuất công nhận học vị Tiến sĩ cho nghiên cứu sinh. GS.TSKH. Lê Văn Hoàng – Chủ tịch Hội đồng – đã thay mặt toàn thể Hội đồng gửi lời chúc mừng chân thành đến nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân, đồng thời ghi nhận và tri ân sự đóng góp của tập thể cán bộ hướng dẫn: PGS.TS. Phan Thị Ngọc Loan, TS. Đỗ Công Cương – những người thầy âm thầm vun đắp từng bước tiến trong nghiên cứu, cũng như Viện Khoa học Cơ bản & Ứng dụng – Đại học Duy Tân, với niềm tự hào khi có thêm một giảng viên trẻ xuất sắc đạt trình độ tiến sĩ.
PGS.TS. Phan Thị Ngọc Loan – đại diện tập thể NHDKH tặng hoa chúc mừng NCS Nguyễn Huỳnh Kim Ngân
Trong buổi Lễ bảo vệ luận án tiến sĩ, tập thể cán bộ hướng dẫn – gồm PGS.TS. Phan Thị Ngọc Loan và TS. Đỗ Công Cương đã có những nhận xét sâu sắc về quá trình nghiên cứu của NCS Nguyễn Huỳnh Kim Ngân. Các thầy cô không chỉ đánh giá cao năng lực nghiên cứu và tính khoa học của luận án, mà còn đặc biệt ghi nhận tinh thần chủ động học hỏi, thái độ nghiêm túc và ý chí bền bỉ của nghiên cứu sinh trong suốt quá trình làm việc. Từng buổi trao đổi học thuật và cả những đêm thao thức bên bản thảo luận án… tất cả đều góp phần tạo nên một chặng đường trưởng thành đầy bản lĩnh. PGS.TS. Phan Thị Ngọc Loan và TS. Đỗ Công Cương nhấn mạnh rằng, Nguyễn Huỳnh Kim Ngân không chỉ vượt qua những thách thức học thuật phức tạp – từ thiết lập phương pháp nghiên cứu, xử lý dữ liệu đến phân tích phổ HHG – mà còn thể hiện sự sáng tạo và bản lĩnh cá nhân rất đáng ngưỡng mộ. Bằng sự kiên trì không ngừng và tinh thần trách nhiệm cao, nghiên cứu sinh đã từng bước hoàn thiện một luận án có giá trị khoa học sâu sắc và mang tính ứng dụng thiết thực. Với sự tự tin trong ngày bảo vệ, Kim Ngân đã khiến những người đồng hành – thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè – không khỏi xúc động và tự hào.
PGS.TS. Trịnh Anh Đức tặng hoa chức mừng NCS Nguyễn Huỳnh Kim Ngân
Trong khoảnh khắc trang trọng của buổi Lễ bảo vệ luận án Tiến sĩ cấp Viện, PGS.TS. Trịnh Anh Đức – đại diện cơ sở đào tạo – đã gửi lời chúc mừng sâu sắc đến nghiên cứu sinh Nguyễn Huỳnh Kim Ngân, người vừa chính thức hoàn tất một hành trình học thuật đầy thử thách. Với sự xúc động và niềm tự hào hiện rõ trong lời phát biểu, ông ghi nhận tinh thần nỗ lực không ngừng, sự kiên trì và thái độ nghiêm túc trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu của nghiên cứu sinh. PGS.TS. Trịnh Anh Đức đồng thời nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của tập thể cán bộ hướng dẫn – những người thầy đã kiên nhẫn, tận tâm định hướng và đồng hành cùng Kim Ngân trên từng bước đường khoa học, giúp nghiên cứu sinh phát triển năng lực chuyên môn và hoàn thiện luận án với chất lượng cao.
Bày tỏ niềm tin vào tương lai của nghiên cứu sinh, ông cho rằng với nền tảng kiến thức vững chắc và kinh nghiệm nghiên cứu tích lũy được, Nguyễn Huỳnh Kim Ngân hoàn toàn có khả năng tiếp tục đóng góp những giá trị ý nghĩa cho cộng đồng khoa học, đặc biệt trong lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng phát xạ điều hòa bậc cao (HHG) – một hướng đi đầy tiềm năng và tính thời sự. PGS.TS. Trịnh Anh Đức cũng nhấn mạnh: sự thành công ngày hôm nay không chỉ là thành quả cá nhân của nghiên cứu sinh, mà còn là minh chứng cho sức mạnh tập thể – từ các giảng viên hướng dẫn, đồng nghiệp đến đội ngũ quản lý đào tạo – những người đã âm thầm tạo nên một J88vip00 Giải Trí Thể Thao học thuật giàu cảm hứng và đầy tính nâng đỡ.
NCS Nguyễn Huỳnh Kim Ngân cùng các thành viên Hội đồng
Trong niềm vui và xúc động, NCS Nguyễn Huỳnh Kim Ngân xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Hội đồng đánh giá luận án đã dành thời gian đánh giá, đóng góp những ý kiến quý báu giúp hoàn thiện luận án tiến sĩ. Sự tận tâm và những nhận xét sâu sắc của các thầy, cô không chỉ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu mà còn là nguồn động viên lớn lao để nghiên cứu sinh tiếp tục theo đuổi con đường khoa học.
Đặc biệt, NCS xin gửi lời tri ân sâu sắc đến tập thể cán bộ hướng dẫn – PGS.TS. Phan Thị Ngọc Loan, TS. Đỗ Công Cương – những người thầy luôn tận tâm, kiên nhẫn đồng hành, hỗ trợ về chuyên môn và truyền cảm hứng học thuật. Sự hướng dẫn tận tụy và những chia sẻ quý giá từ các thầy đã giúp nghiên cứu sinh từng bước vượt qua khó khăn, kiên trì theo đuổi mục tiêu nghiên cứu và hoàn thành luận án với kết quả tốt nhất.
NCS cũng xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo Viện Khoa học Cơ bản & Ứng dụng – Đại học Duy Tân, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, Trung tâm Đào tạo hạt nhân, các đồng nghiệp, bạn bè và người thân đã luôn theo sát, khích lệ và động viên trong suốt chặng đường học tập, nghiên cứu. Chính sự quan tâm, hỗ trợ từ mọi người đã tiếp thêm sức mạnh để nghiên cứu sinh vượt qua những thử thách, đạt được kết quả như hôm nay.
Cuối cùng, nghiên cứu sinh xin gửi lời cảm ơn đến tất cả những ai đã góp phần vào sự thành công của luận án. Đây không chỉ là thành quả cá nhân mà còn là kết quả của sự hợp tác, hỗ trợ và đồng hành từ nhiều bên. Nghiên cứu sinh hy vọng rằng những kiến thức và kinh nghiệm tích lũy được sẽ giúp bản thân tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của lĩnh vực nghiên cứu, mang lại giá trị thiết thực cho cộng đồng khoa học.
Nguyễn Thúy Hằng – Trung tâm Đào tạo hạt nhân
