Ngày 16/7/2024, Trung tâm Đào tạo hạt nhân – Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam đã tổ chức Lễ bảo vệ luận án tiến sĩ cấp Viện cho nghiên cứu sinh Trần Thị Nhàn, chuyên ngành Vật lý nguyên tử và hạt nhân (mã số 9.44.01.06), đề tài luận án Nghiên cứu khả năng giảm mật độ các gốc tự do gây bởi bức xạ ion hóa của các hợp chất tự nhiên với sự hướng dẫn khoa học của TS. Vương Thu Bắc và GS.TS. Izumi Yoshinobu.
Đến tham dự buổi Lễ có TS. Nguyễn Đăng Toản – Trưởng khoa Khoa Công nghệ năng lượng – Trường Đại học Điện lực, PGS.TS. Trịnh Anh Đức – Giám đốc Trung tâm Đào tạo hạt nhân, tập thể người hướng dẫn khoa học, cùng bạn bè và người thân của nghiên cứu sinh Trần Thị Nhàn. Dưới sự chủ trì của GS.TS. Trần Đức Thiệp Hội đồng đã thông qua lý lịch khoa học, thành tích nghiên cứu, quá trình học tập và kết quả nghiên cứu khoa học của NCS Trần Thị Nhàn trong những năm học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài luận án tiến sĩ. Thành viên Hội đồng đánh giá cao những kết quả nghiên cứu của nghiên cứu sinh.
NCS Trần Thị Nhàn trình bày tóm tắt luận án
Gốc tự do (tiếng anh gọi là free radical) là những nguyên tử bị mất đi một điện tử ở lớp ngoài cùng, rất kém ổn định và có khả năng phản ứng cao. Gốc tự do có xu hướng bắt điện tử của nguyên tử hoặc phân tử bình thường khác, tạo ra phản ứng dây chuyền và hình thành nên rất nhiều gốc tự do mới trong cơ thể. Gốc tự do được chia thành 2 loại là tốt có công dụng hỗ trợ dẫn truyền thần kinh, dẫn truyền tín hiệu tế bào, tăng cường hệ miễn dịch… và xấu tấn công tế bào khỏe mạnh, đây chính là nguyên nhân gây ra các mầm bệnh. Một số loại gốc tự do xấu nguy hiểm gây hại cho cơ thể. Các gốc tự do được sinh ra trong cơ thể chủ yếu từ hai nguồn. Nguồn nội sinh được tạo ra thường xuyên do chuỗi hô hấp tế bào. Chuỗi hô hấp tế bào là quá trình chuyển đổi năng lượng cho sự hoạt động của các tế bào, năng lượng được chuyển đổi chủ yếu từ carbonhydrate. Nguồn ngoại sinh do các tác nhân phóng xạ, phản ứng viêm, căng thẳng, mệt mỏi kéo dài, thuốc lá, ô nhiễm J88vip00 Giải Trí Thể Thao và một số tác nhân khác. Khi tương tác với tế bào và cơ thể sống, bức xạ ion hóa tạo ra các gốc tự do, làm hỏng nhân của tế bào như DNA và màng tế bào cũng như gây chết hoặc đột biến tế bào. Trong luận án này tác giả nghiên cứu khả năng của một số hợp chất thiên nhiên có chứa gốc phenol làm giảm mật độ các phần tử oxy hóa (các ion và gốc tự do) sinh ra từ chiếu xạ nói chung trong cơ thể sống, làm giảm nguy cơ rủi ro J886.love thuộc tập đoàn ABCVIP đối với nhân viên bức xạ. Nội dung luận án tập trung giải quyết các mục tiêu đặt ra sau đây:
Thứ nhất là làm rõ ảnh hưởng của bức xạ ion hóa lên cơ thể sống đặc biệt là DNA và tế bào (Đăng ký nhận khuyến mãi được cơ sở dữ liệu về mối tương quan giữa liều bức xạ và mật độ các gốc tự do để làm rõ các ảnh hưởng của bức xạ ion hóa lên DNA và tế bào).
Thứ hai là phân tích tỉ lệ đứt gãy đơn và đứt gãy đôi của DNA trong điều kiện có/không có các chất chống oxy hóa.
Thứ ba là tính toán tỉ lệ sống sót của tế bào khi chiếu xạ trong điều kiện có hoặc không có các chất chống oxy hóa. Dùng phương trình LQ để mô tả sự suy giảm tỷ lệ sống sót (S) khi theo liều lượng (D).
Vì vậy có thể khẳng định luận án có tính thời sự, tính cấp thiết, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Một số giá trị khoa học của luận án tiến sĩ như: Đã định lượng được tỷ lệ đứt gãy DNA plasmid và tỷ lệ sống của tế bào nấm men bị chiếu xạ bởi bức xạ gamma và chùm helium; Xác định được hàm lượng chất chống oxy hóa EGCG và AA thích hợp để giảm mức độ tổn thương DNA và bảo vệ tế bào nấm men khỏi tác động gây chết của hai loại bức xạ bức xạ gamma và chùm helium; Đánh giá tác động của chiếu xạ chùm ion helium đối với DNA và tế bào nấm men.
Ngoài ra, các kết quả chính của luận án được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín (Tạp chí thuộc danh mục scopus), Hội nghị trong và ngoài nước có phản biện. Đây là minh chứng cho những kết quả nghiên cứu của luận án.
- Tran Thi Nhan, Youichirou Matuo, Yoshinobu Izumi, Maradi Abdillah, Lukas Wisnu Wicaksono, Vuong Thu Bac, Comparison of radiation protection effects between epigallocatechin gallate and ascorbic acid, Salud, Ciencia y Tecnología, 2023, 3, p.564 https://doi.org/10.56294/saludcyt2023564 (Tạp chí quốc tế thuộc danh mục Scopus).
- Thi Nhan Tran, Lukas Wisnu Wicaksono, Maradi Abdillah, Youichirou Matuo, Kikuo Shimizu, Kyo Kume and Yoshinobu Izumi, Radiation protection of yeast cells and dna by epigallocatechin gallate and epicatechin, Radioisotopes, 2022, 71, pp. 245–253. https://doi.org/10.3769/radioisotopes.71.245 (Tạp chí quốc tế).
- Tran Thi Nhan, Youichirou Matuo, Maradi Abdillah, Lukas Wisnu Wicaksono, and Yoshinobu Izumi, Ascorbic acid as a radiation-protective agent against ionizing radiation, 8th International Conference on the Development of Biomedical Engineering in Vietnam, IFMBE Proceedings 85, Springer Nature Switzerland AG, 2022, p.845-857. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-75506-5_69 (Proceeding hội nghị thuộc danh mục Scopus).
- Tran Thị Nhan, Vuong Thu Bac, Dang Duc Nhan, tác dụng bảo vệ bức xạ đối với tế bào nấm mem bằng việc bổ sung Epigallocatechin Gallate, Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 15, Nha Trang, 2023.
- Trần Thị Nhàn, Youichirou Matuo, Vương Thu Bắc, Đặng Đức Nhận, Yoshinobu Izumi, Nghiên cứu khả năng bảo vệ tế bào khỏi các bức xạ ion hóa của epigallocatechin gallate bằng phản ứng chuỗi polymerase (PCR), Hội nghị Khoa học và Công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 14, Đà Lạt, 2021.
GS.TS. Yoshinobu và TS. Vương Thu Bắc (tập thể người hướng dẫn khoa học) đã có nhận xét sâu sắc, mô tả những thuận lợi, khó khăn và nỗ lực mà nghiên cứu sinh đã vượt qua để hoàn thành xuất sắc luận án. Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu, NCS Trần Thị Nhàn luôn có tinh thần chủ động học hỏi, cần cù, chịu khó tìm đọc tài liệu và trao đổi với tập thể người hướng dẫn. Nghiên cứu sinh luôn thể hiện tinh thần cầu tiến và tiếp thu các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học.
GS.TS. Izumi Yoshinobu phát biểu tại buổi Lễ
Sau khi nghe NCS trình bày tóm tắt luận án và trong phần trả lời câu hỏi do Hội đồng đặt ra, nghiên cứu sinh đã trả lời tốt những vấn đề liên quan tới luận án của mình và đã nhận được nhất trí từ Hội đồng đánh giá luận án cũng như tất cả đại biểu tham dự. Với kết quả bỏ phiếu 100% phiếu tán thành cho nghiên cứu sinh nhận học vị tiến sĩ. GS.TS. Trần Đức Thiệp thay mặt Hội đồng chúc mừng NCS Trần Thị Nhàn đã bảo vệ thành công luận án và chúc mừng tập thể cán bộ hướng dẫn – TS. Vương Thu Bắc và GS. TS. Izumi Yoshinobu cùng Trường Đại học Điện lực đã có thêm một học trò/giảng viên có trình độ tiến sĩ.
PGS.TS. Trịnh Anh Đức tặng hoa chức mừng NCS Trần Thị Nhàn
PGS.TS. Trịnh Anh Đức đại diện cơ sở đào tạo gửi lời chúc mừng NCS Trần Thị Nhàn đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp Viện và tập thể người hướng dẫn khoa học đã hoàn thành nhiệm vụ đào tạo thế hệ trẻ đóng góp vào nguồn nhân lực trình độ cao, thầy đóng vai trò rất quan trọng là yếu tố quyết định đến sự thành công và chất lượng chuyên môn luận án của NCS Trần Thị Nhàn. Kết quả nghiên cứu của nghiên cứu sinh đã minh chứng cho sự hợp tác quốc tế về đào tạo có hiệu quả giữa Việt Nam và Nhật Bản. Ngoài ra, ông cũng gửi lời cảm ơn tới GS.TS. Izumi Yoshinobu đã luôn luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất để NCS Trần Thị Nhàn có thể thực hiện những thí nghiệm liên quan đến luận án tại Viện Nghiên cứu hạt nhân – Đại học Fukui, Nhật Bản.
NCS Trần Thị Nhàn cùng các thành viên Hội đồng
Trong niềm vui và xúc động, NCS Trần Thị Nhàn trân trọng cảm ơn các thành viên của Hội đồng đã góp ý sâu sắc để nghiên cứu sinh hoàn thiện luận án tiến sĩ. Nghiên cứu sinh gửi lời cảm ơn và tri ân tới tập thể người hướng dẫn khoa học – các thầy là người truyền cảm hứng đam mê khoa học luôn bên cạnh hướng dẫn cho nghiên cứu sinh. Ngoài ra, nghiên cứu sinh gửi lời cảm ơn tới Lãnh đạo Trường Đại học Điện lực, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, Trung tâm Đào tạo hạt nhân, đồng nghiệp, bạn bè đã luôn sát cánh, luôn ủng hộ trong học tập cũng như trong cuộc sống để nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ.
Nguyễn Thúy Hằng – Trung tâm Đào tạo hạt nhân
