Lò phản ứng nghiên cứu TREAT (Transient Test Reactor Facility) tại Phòng thí nghiệm quốc gia Idaho, Idaho Falls, vùng phía đông Idaho (Keith Ridler/AP file photo)
Ngày 16/10, Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) đã trao khoản tài trợ gần 1,4 tỷ đô la cho Hiệp hội hợp tác năng lượng Utah (Utah energy cooperative Association) nhằm Đăng ký nhận khuyến mãi 12 lò phản ứng hạt nhân nhỏ vùng phía đông Idaho.
Kinh phí này được giải ngân trong 10 năm, dùng để trả các khoản chi dưới dạng phí tổn một lần (one-time costs) khi UAMPS (Utah Associated Municipal Power Systems) phát triển và Đăng ký nhận khuyến mãi các lò phản ứng thương mại.
Các quan chức cho biết, khoản tài trợ sẽ giúp giảm chi phí sản xuất, làm tăng tính cạnh tranh của điện hạt nhân trên thị trường và giảm rủi ro tài chính cho Hiệp hội hợp tác năng lượng Utah.
Đây là dự án đầu tiên cho thấy nỗ lực giảm thiểu khí nhà kính của DOE bằng cách sử dụng điện hạt nhân bổ sung cho những loại năng lượng tái tạo không ổn định, không liên tục như gió và mặt trời.
Ông Douglas Hunter, giám đốc điều hành và tổng giám đốc của Hiệp hội hợp tác năng lượng Utah cho biết, đối với các công ty tiện ích và khách hàng tiêu thụ điện, thế giới năng lượng lý tưởng và đem lại hiệu quả chi phí nhất sẽ dành chỗ cho các danh mục đầu tư có tỷ lệ lớn năng lượng tái tạo với chi phí thấp, và được dự phòng bởi năng lượng hạt nhân nhờ tính ổn định, không các-bon, có khả năng vận hành liên tục 24 giờ/ngày, 365 ngày/năm.
Số tiền tài trợ sẽ được chuyển cho Dự án Điện không Các-bon (Carbon Free Power Project), thuộc sở hữu của Hiệp hội hợp tác năng lượng Utah. Dự án gồm 12 lò phản ứng mô-đun nhỏ, mỗi lò có khả năng sản xuất 60 megawatt điện, do vậy, khi vận hành tất cả 12 lò, công suất tổng cộng là 720 megawatt.
Các lò phản ứng đang được Đăng ký nhận khuyến mãi bởi NuScale Power có trụ sở chính tại thành phố Portland, bang Oregon, Mỹ. Tháng trước, Ủy ban Pháp quy hạt nhân Mỹ (US-NRC) đã lần đầu tiên phê duyệt hồ sơ xin Chứng nhận Thiết kế lò phản ứng mô-đun nhỏ của NuScale.
Công ty năng lượng có kế hoạch mua các lò phản ứng từ NuScale, sau đó lắp ráp tại Idaho. Nếu được các cơ quan quản lý chấp thuận, lò phản ứng mô-đun nhỏ đầu tiên dự kiến đưa vào vận hành vào năm 2029, và 11 lò tiếp theo vào năm 2030.
Các lò phản ứng sẽ hoạt động tại địa điểm rộng 890 dặm vuông của Bộ Năng lượng. Tại đây có Phòng thí nghiệm Quốc gia Idaho – một cơ sở nghiên cứu hạt nhân sẽ giúp phát triển các lò phản ứng.
Hiệp hội hợp tác năng lượng Utah cho biết, điện hạt nhân do các lò phản ứng sản xuất sẽ thay thế điện than bởi các nhà máy này đã gần hết vòng đời hoạt động. Cho đến nay, Dự án Điện không Các-bon đã có 33 công ty đăng ký thành viên ở 5 tiểu bang, và được kỳ vọng sẽ có nhiều công ty tham gia hơn nữa. Hiệp hội hợp tác năng lượng Utah có 47 thành viên ở các bang Utah, California, Idaho, Nevada, New Mexico và Wyoming.
Theo Ủy ban Pháp quy hạt nhân Mỹ, hiện có khoảng 100 lò phản ứng hạt nhân có giấy phép đang vận hành thương mại ở Mỹ, tạo ra khoảng 20% trên tổng lượng điện quốc gia.
Biên dịch: Phạm Thị Thu Trang, Ban KH&QLKH
