Tàu ngầm Trung Quốc Type 094 hay tàu ngầm tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp-Jin có khả năng chiến đấu dưới nước của hải quân, nhưng chúng có thể chỉ là vũ khí để tăng cường uy tín quốc gia hơn là phương tiện răn đe hạt nhân thực sự.
Tàu ngầm tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp-Jin
Tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc Type 094 hay lớp-Jin (class) được nhiều người biết đến và vận hành bởi Lực lượng hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLAN). Type 094 là tàu ngầm tên lửa đạn đạo có lò phản ứng hạt nhân trên tàu để đẩy tàu. Đây là thế hệ tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân thứ hai của Trung Quốc và là sản phẩm kế thừa trực tiếp của Type 092, hay Xia-Class của tàu ngầm hạt nhân. Lớp-Jin được ra mắt lần đầu tiên vào năm 2007 và được đưa vào hoạt động vào năm 2010. Người ta cho rằng tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân lớp-Jin có tất cả 8 tên lửa, mặc dù loại này có thể mang lên tới 12 tên lửa.
Tàu ngầm tên lửa đạn đạo JL-2
Là tàu ngầm tên lửa đạn đạo, lớp-Jin được trang bị tên lửa đạn đạo hạt nhân là JL-2. JL-2 là sự cải tiến của tên lửa đạn đạo JL-1 cũ, đang hiện hữu trên các tàu ngầm tên lửa đạn đạo Type 092 cũ hơn. Nó lớn hơn cả về đường kính và chiều dài, và có tầm bắn và trọng tải lớn hơn.
JL-2 có tầm bắn khoảng 8.000-9.000 km, tương đương khoảng 5.000 đến 5.600 dặm. Các đầu đạn trên JL-2 là có thể thay đổi được. Nó có thể được trang bị đầu đạn hạt nhân 1 megaton hoặc một số đầu đạn công suất thấp khác.
Mặc dù khoảng cách từ Bắc Kinh đến Los Angeles là hơn 10.000 dặm, tàu ngầm type 094 tuần tra gần Alaska sẽ có thể đạt tầm ngắm tới phần lớn các vùng ở Hoa Kỳ với JL-2. Type 094 bắt đầu thực hiện những cuộc tuần tra răn đe hạt nhân vào năm 2015.
Điều gì đã xảy ra trong lịch sử?
Ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc được biết đến là luôn giữ bí mật về những tiến bộ trong hệ thống vũ khí. Do đó, rất khó xác định chắc chắn về độ ồn của lớp-Jin. Có ý kiến cho rằng tàu ngầm Jin có độ ồn thấp hơn so với tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân công nghệ tiên tiến và “yên tĩnh” nhất của Nga.
Tuy nhiên, lớp-Jin chưa chắc là vũ khí kỳ diệu của Trung Quốc. Một báo cáo về loại vũ khí này đã chỉ ra rằng lớp-Jin có thể được phát hiện do tín hiệu sóng âm gây ra bởi một lỗ hổng thiết kế ở phía sau thân tàu gần các hầm tên lửa.
Sự thật hay sự cường điệu
Trong khi phần lớn các tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân đều dựa vào đại dương để có thể sống sót và đảm bảo khả năng thứ hai là tấn công, chiến lược của Trung Quốc với tàu ngầm lớp-Jin này có thể là một hình thức răn đe nhẹ nhàng hơn cùng với tăng cường uy tín quốc gia.
Quốc gia tàu ngầm hạt nhân thực sự là một quốc gia độc quyền rất cao và những nước có tên lửa đạn đạo hạt nhân thậm chí còn hơn thế. Vấn đề thực sự là tàu ngầm lớp-Jin chạy êm đến mức nào.
Một báo cáo từ Văn phòng Tình báo Hải quân cho biết, tàu ngầm hạt nhân chiến lược Type-094, lớp-Jin của Trung Quốc bổ sung đáng kể cho năng lực răn đe hạt nhân trên biển của Bắc Kinh. Cùng thời điểm, một báo cáo của Bộ Quốc phòng năm 2016 cho biết rằng, cùng với tên lửa đạn đạo lớp-Jin và tên lửa JL-2 sẽ lần đầu tiên mang lại cho PLAN khả năng phóng tên lửa hạt nhân tầm xa trên biển đáng tin cậy.
Giả sử rằng tàu ngầm hạt nhân Type-094 không chạy êm như đã được thổi phồng, nó có thể chưa đủ sức trở thành phương tiện răn đe hạt nhân ở cấp độ toàn cầu, nhưng vẫn có sức mạnh đáng gờm ở cấp khu vực mà ví dụ là tại Biển Đông.
Tác giả bài viết là Caleb Larson, có bằng Thạc sĩ Chính sách công của Trường Chính sách công Willy Brandt. Ông sống ở Berlin và thường viết về chính sách đối ngoại và quốc phòng của Hoa Kỳ và Nga, J88 com the gioi đỉnh cao và văn hóa Đức.
Biên dịch: Nguyễn Thị Thu Hà, Ban Kế hoạch và Quản lý khoa học
