Gần đây, Uỷ ban Pháp quy hạt nhân Mỹ (NRC) đã phê duyệt cách tiếp cận mới để cấp phép cho các công nghệ lò phản ứng nước nặng. Hướng dẫn mới được đưa ra dự kiến sẽ giảm đáng kể những rủi ro trong quy định của ngành công nghiệp, đồng thời hợp lý hóa quy trình cấp phép thiết kế lò phản ứng tiên tiến đã bị trì hoãn trong nhiều năm do các việc điều chỉnh các chính sách pháp qui chưa được giải quyết.
Quy trình mới được áp dụng là kết quả của Dự án hiện đại hóa cấp phép (Licensing Modernization Project – LMP) trong vòng 4 năm được hỗ trợ bởi Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE). Dự án được điều phối thông qua Viện Năng lượng hạt nhân và được vận hành bởi Công ty điện Southern cùng với các chuyên gia trong ngành.
HIỆN ĐẠI HÓA QUY TRÌNH CẤP PHÉP
Dự án LMP được đề xuất bởi các chuyên gia trong ngành cùng với hỗ trợ của Phòng thí nghiệm quốc gia Idaho (INL) thông qua các buổi làm việc với NRC để phát triển phần quan trọng của khung pháp lý lò phản ứng tiên tiến nhằm cung cấp cho các nhà phát triển một hướng dẫn rõ ràng về cách tiếp cận cấp phép các lò phản ứng mới. Kế hoạch cũng bao gồm một số dự án công nghiệp thí điểm và phân tích dữ liệu nhằm cung cấp thông tin hiệu quả hơn cho đề xuất LMP bởi nó liên quan đến các công nghệ lò phản ứng tiên tiến cụ thể (ví dụ lò phản ứng muối nóng chảy, lò phản ứng nhiệt độ cao làm mát bằng khí gas, lò phản ứng nhanh, v.v.).
Quy định của NRC và quy trình cấp phép thông thường chỉ xoay quanh thiết kế của lò phản ứng nước nhẹ, điều này gây ra không ít khó khăn cho những công nghệ lò phản ứng mới trong việc đáp ứng các yêu cầu, quy định hiện hành. Một số phân tích kỹ thuật trong quy trình hiện hành gây ra những bất lợi cho thiết kế mới của các lò phản ứng tiên tiến đồng thời không đề cập đến các tính năng và khía cạnh an toàn vốn có của các lò phản ứng.
Cách tiếp cận mới chủ yếu tập trung vào quy trình đánh giá dựa trên hiệu suất, rủi ro, và những kịch bản sự cố thực tế mà nhà phát triển tính đến. Cách tiếp cận cũng được áp dụng linh hoạt theo từng thiết kế lò phản ứng tiên tiến, cho phép đánh giá một cách rõ ràng và nhất quán về tính năng an toàn. Hướng dẫn cũng tập trung vào việc xác định các cơ sở cấp phép; phân loại và thiết lập các tiêu chí hiệu suất cho cấu trúc, hệ thống và các thành phần; đánh giá khung an toàn của các thiết kế lò phản ứng tiên tiến.
Mục tiêu hiện đại hóa năng lượng hạt nhân đòi hỏi chúng ta phải có một khuôn khổ cấp phép sửa đổi cùng với cơ cấu tài trợ minh bạch hơn cho các lò phản ứng tiên tiến. Hiện đề xuất đã trải qua quá trình xem xét hai năm của NRC đồng thời được đánh giá phù hợp với đạo luật mới.
Jim Kinsey, Giám đốc điều hành của INL cho biết: “Sự chấp thuận của NRC đối với phương pháp LMP không chỉ đánh dấu thành công của cả ngành công nghiệp mà còn ghi dấu những nỗ lực hỗ trợ của DOE. Phương pháp LMP giúp xóa bỏ rào cản pháp lý quan trọng trên con đường triển khai các công nghệ lò phản ứng tiên tiến”.
Có ít nhất sáu nhà phát triển đã tham gia vào các dự án thí điểm LMP nhằm hoàn thiện phương pháp cấp phép cuối cùng, đồng thời chuẩn bị cho việc đưa các thiết kế lò phản ứng tiên tiến ra thị trường.
Biên dịch: Trần Thiện Phương Anh, Ban KH&QLKH
