Bản Liền vào Xuân: Dựng “lũy tre” mới để giữ đất, giữ người, giữ sinh kế

Tết ở Bản Liền đến trong sương. Sương mỏng phủ triền đồi, vương trên tán chè Shan tuyết cổ thụ, rồi lặng lẽ trôi dọc con suối Bản Liền. Trong bếp, lửa hồng lên; ngoài ngõ, tiếng bước chân người đi chợ phiên rộn ràng hơn thường ngày. Ở vùng cao, mùa Xuân không bắt đầu bằng pháo hoa, mà bắt đầu bằng những câu hỏi rất đời: đường có bớt lầy không, nhà có bớt dột không, nương có “ra tiền” đủ để lo cho con cái học hành không!

Bản Liền là nơi cộng cư của nhiều dân tộc: Tày, Mông, Nùng, La Chí, Dao, Kinh… trong đó người Tày chiếm đa số. Nếp sống gắn với núi rừng, nhà sàn, phong tục và trang phục truyền thống vẫn hiện diện trong sinh hoạt hằng ngày. Và cũng chính từ nền văn hóa ấy, Bản Liền đang chuyển mình theo cách “mềm”: người dân làm chủ, làm từ những thứ quen thuộc nhất, rồi nâng dần thành sinh kế bền vững.

Chè hữu cơ OCOP 5 sao - nền tảng để bám đất

Ở Bản Liền, chè không chỉ là cây trồng, mà là “đường sống”. Theo thông tin địa phương, hơn 1.144,5 ha chè Shan tuyết đã được công nhận hữu cơ và đạt OCOP 5 sao. Với người trồng chè, đó là tấm “giấy thông hành” quan trọng: làm đúng chuẩn thì bán được giá trị thật, bớt cảnh “được mùa rớt giá”, bớt phụ thuộc vào những chuyến xe chở hàng đi trong mưa. Nhưng vùng cao không thể chỉ dựa vào một nghề. Thời tiết, đường sá, thị trường luôn là ba biến số khó lường. Vì vậy, câu chuyện “tích hợp - đa dụng” ở đây không phải khẩu hiệu, mà là cách tự bảo vệ mình: cùng một mảnh đất, tạo ra nhiều nguồn thu để đứng vững hơn.

Chợ phiên thứ Năm và du lịch cộng đồng - bán trải nghiệm, bán câu chuyện

Mỗi tuần một lần, chợ phiên Bản Liền họp vào ngày thứ Năm. Chợ vừa là nơi trao đổi hàng hóa, vừa là không gian giao lưu văn hóa của đồng bào Tày, Mông, Dao và các xã lân cận. Người ta đến chợ để mua bán, nhưng cũng để gặp nhau, hỏi thăm nhau, chia sẻ tin vui tin buồn. Với du khách, chợ phiên là “cánh cửa” bước vào đời sống bản địa một cách tự nhiên nhất.

Du lịch cộng đồng vì thế dần trở thành nguồn thu bổ trợ rõ rệt. Những trải nghiệm rất “Bản Liền” được người dân gìn giữ và chia sẻ: hái chè, xào chè, làm nón lá cọ, làm cốm, gói bánh chưng đen, nấu rượu… Khi đặt những việc thường ngày ấy vào không gian nhà sàn, bữa cơm bản, tiếng cười sân nhà, du khách không chỉ “đi chơi” mà còn “đi sống” cùng một nhịp khác. Gần đây, Bản Liền còn được nhiều bạn trẻ gọi là điểm đến “chữa lành”, nhất là sau khi xuất hiện trong chương trình truyền hình Gia đình Haha. Homestay do người dân tự quản ngày càng phát triển, kéo theo sinh kế dịch vụ: nấu ăn, dẫn trải nghiệm, bán sản vật, làm quà tặng. Quan trọng hơn, du lịch cộng đồng tạo thêm lý do để người trẻ ở lại bản.

Nón lá cọ - “tài sản mềm” của người Tày

Trong các nghề thủ công, làm nón lá cọ là nét riêng của người Tày ở Bản Liền. Nón vốn để che nắng che mưa, nhưng giờ còn là sản phẩm du lịch. Du khách thích ngồi xem từng công đoạn chẻ - xếp - khâu, nghe câu chuyện về lá cọ, về nếp nhà sàn, rồi mang về một chiếc nón như mang theo ký ức của bản. Những nghề như vậy rất quý: vừa giữ văn hóa, vừa tạo thu nhập; vừa là hàng hóa, vừa là trải nghiệm. Khi văn hóa trở thành một phần sinh kế, việc giữ gìn sẽ bền hơn.

Bốn mùa và “view triệu đô”, nhưng thiên nhiên luôn có mặt dữ

Bản Liền mùa nào cũng đẹp: xuân mây trắng bồng bềnh, sắc đào điểm sườn núi; hè ruộng bậc thang mùa nước đổ, thác nước mát lạnh; thu ruộng chín vàng. Quanh năm, đồi chè xanh biếc tạo nên những “view triệu đô”, bãi cỏ và cánh đồng thành nơi camping cuối tuần. Nhưng vùng cao cũng không bao giờ quên rủi ro: lũ ống, sạt lở, thiếu nước mùa khô… Vì thế, bên cạnh sinh kế, Bản Liền còn cần một “lá chắn” để giữ bình yên cho xóm làng.

“Lũy tre” mới: giữ đất - và tạo thêm sinh kế

Ở vùng núi, tre không chỉ để nhớ. Tre còn để giữ bờ suối, giữ taluy, chống xói mòn; một “kè sinh thái” mềm mà bền. Tre lại đa dụng: có thể cho măng, cho vật liệu, làm quà tặng thủ công, tạo cảnh quan. Ngày 30/7/2025, tại Bản Liền diễn ra chương trình trồng cây “Gia đình Haha – Vì một Việt Nam hạnh phúc” với sự phối hợp của các đơn vị thuộc J88 - Trang Chủ JJ88 Casino & Thể Thao Link Mới, chương trình Gia đình Haha, Ngân hàng số Timo, J88 là nhà cái uy tín hàng đầu thuộc tập đoàn ABCVIP địa phương và lực lượng đoàn thanh niên. Chương trình hỗ trợ 20.000 cây gồm măng lục trúc và dẻ Trùng Khánh triển khai tại 11 thôn; theo thông tin cập nhật, đến nay đã trồng được 10.500 cây tre lục trúc. Măng lục trúc là giống tre lấy măng, măng to, giòn ngọt, có giá trị kinh tế; dẻ Trùng Khánh gợi mở hướng nông lâm kết hợp, đa dạng hóa nguồn thu theo mùa. Khi trồng đúng chỗ, tre vừa là “lá chắn xanh” trước J88 VIP Trang Chủ 2026, vừa là một phần của sinh kế tích hợp: măng thành hàng hóa, thân tre thành vật liệu, cảnh quan tre thành điểm nhấn.

Điều đáng nói ở Bản Liền không chỉ là chè ngon, cảnh đẹp hay homestay đông khách. Điều đáng nói là cách nhìn đang rõ dần: muốn giảm nghèo bền vững ở vùng cao, không thể làm manh mún, càng không thể chỉ trông vào một mũi nhọn. Cần tổ chức lại theo hướng đồng bộ: sinh kế sạch có tiêu chuẩn, du lịch gắn nghề truyền thống, và “hạ tầng xanh” như lũy tre để giảm rủi ro J88 VIP Trang Chủ 2026.

Tết ở Bản Liền, đứng trên một mỏm cao nhìn xuống thung lũng, bạn sẽ thấy sương mỏng như tấm khăn phủ lên bản. Dưới lớp sương ấy là triền chè đang xanh, mái nhà sàn ấm lửa, tiếng chợ phiên thứ Năm vọng lại đâu đó, và những hàng tre non đang lớn lên theo thời gian. Tre trồng đúng chỗ sẽ giữ đất qua mùa mưa. Con người có sinh kế đủ bền sẽ giữ được bản làng qua nhiều mùa khó. Và có lẽ đó là lời chúc Tết thật nhất cho một vùng cao: bình yên hơn, khá giả hơn, ngay trên mảnh đất quê hương.