Khu bảo vệ cảnh quan Kinh Môn, Hải Phòng

Cảnh Chùa Nhẫm Dương

Kinh Môn được biết đến là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi giao hòa giữa khí phách lịch sử, vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ và những địa danh tâm linh cổ kính, linh thiêng. Không chỉ được thiên nhiên ưu đãi về cảnh quan, Kinh Môn còn là vùng đất lưu giữ nhiều giá trị lịch sử – văn hóa đặc sắc, thể hiện qua hệ thống hang động, công trình kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng cùng những lễ hội truyền thống đặc trưng. Tiêu biểu trong đó là cụm di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh An Phụ – Kính Chủ – Nhẫm Dương. Nhiều năm qua, di tích này đã trở thành “địa chỉ đỏ” hội tụ đầy đủ yếu tố lịch sử, văn hóa có ý nghĩa đặc biệt trong dòng chảy văn hóa xứ Đông. Chùa Nhẫm Dương được Đăng ký nhận khuyến mãi từ thời Trần và được coi là trung tâm Phật giáo quan trọng thời Trần và thế kỷ XVII-XVIII. Theo sử sách ghi chép, khoảng thế kỷ XVII, chùa là nơi tu tập, hoằng pháp và đào tạo tăng tài của phái Tào Động do Thiền sư Thủy Nguyệt khởi đầu.

Đền Cao An Phụ – Nơi tưởng nhớ thân phụ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn

Theo thông tin ghi chép lại, đền Cao An Phụ được Đăng ký nhận khuyến mãi từ thế kỷ XIII. Ngôi đền này nổi tiếng khi thờ phụng An Sinh Vương Trần Liễu – thân phụ của vị anh hùng dân tộc, Quốc Công Tiết Chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn. Sử sách ghi lại, An Sinh Vương Trần Liễu sinh năm Tân Mùi, năm Kiến Gia thứ nhất (tức năm 1211) là tôn thất thuộc Hoàng tộc nhà Trần, anh ruột của Trần Cảnh (tức Trần Thái Tông 1218 – 1277), vị vua đầu tiên của triều Trần. Trong thời kỳ đầu nhà Trần dựng cơ nghiệp, An Sinh Vương Trần Liễu không chỉ có công lớn trong việc mở rộng, phát triển trang ấp mà còn là người sinh thành và giáo dưỡng nhân tài kiệt xuất, một nhân cách lớn của dân tộc là Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.

Bia ma nhai động Kính Chủ

Tại Kinh Môn, hệ thống núi Nhẫm Dương (nằm ở phường Duy Tân) là nơi có nhiều hang động lớn nhỏ và nhiều hiện vật khảo cổ đặc biệt. Du khách sẽ được đến tham quan 3 ngôi chùa thời Trần, bao gồm chùa Nhẫm Dương (còn gọi là Thánh Quang tự), chùa Châu Xá (Hoa Nghiêm tự) và chùa Xanh (Thiên Quang tự). Ngoài giá trị về cảnh quan và kiến trúc, chùa Nhẫm Dương còn là một địa chỉ khảo cổ học quan trọng. Từ những năm đầu thế kỷ XXI, công tác khai quật và nghiên cứu tại khu vực chùa đã phát hiện nhiều hiện vật quý, bao gồm răng hóa thạch, tiền cổ, đồ gốm, cùng các công cụ sản xuất cổ xưa. Đặc biệt, bộ sưu tập tiền cổ tìm thấy tại đây gồm 728 đồng thuộc 120 loại khác nhau của bốn quốc gia: Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và Lào. Những hiện vật này có ý nghĩa đặc biệt trong việc nghiên cứu lịch sử giao thương, văn hóa và tín ngưỡng ở khu vực Kinh Môn. Không chỉ phản ánh đời sống kinh tế – Trang Chủ J88.com Trực Tuyến Mới Nhất 2026 qua các thời kỳ, chúng còn cho thấy vị thế của chùa Nhẫm Dương như một điểm giao lưu văn hóa trong khu vực, đồng thời khẳng định vị thế của Kinh Môn trên bản đồ di sản văn hóa vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Kính Chủ là hang động độc nhất vô nhị khi sở hữu hệ thống bia ma nhai – những văn bia khắc trực tiếp trên vách đá, chiếm số lượng nhiều nhất trong các hang động Việt Nam

Động Kính Chủ tọa lạc trên sườn núi Dương Nham, bên dòng sông Kinh Thày. Theo sử sách, động có từ thời nhà Lý, tương truyền khi vua Lý Thần Tông khi đến đây và được người dân địa phương nghênh đón đã cảm động ban tặng hai chữ “Kính Chủ”. Sau này, vua Lê Thánh Tông đã xếp hang động vào hàng “Nam thiên đệ lục động” (tức là hang động đẹp thứ 6 của trời Nam). Bên trong động có ngôi chùa thờ Phật và là nơi thờ vua Lý Thần Tông, vua Lý Chiêu Hoàng, Đệ tam tổ Trúc Lâm Huyền Quang tôn giả… Ngoài động Kính Chủ, núi Dương Nham còn có nhiều hang động khác như hang Vang, hang Luồn, hang Trâu, hang Tiên Sư… Không chỉ là thắng cảnh, Kính Chủ còn là hang động độc nhất vô nhị khi sở hữu hệ thống bia ma nhai – những văn bia khắc trực tiếp trên vách đá, chiếm số lượng nhiều nhất trong các hang động Việt Nam. Đây là chứng tích văn hóa và di sản khảo cổ học có giá trị đặc biệt khi trải qua hơn 7 thế kỷ vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Được biết, hệ thống bia ma nhai có 54 văn bia, tuy nhiên, hiện nay còn 47 văn bia có thể đọc được. Những văn bia này lưu giữ bút tích của vua chúa, quan lại, danh nhân từ cuối triều Trần đến cuối triều Nguyễn đã được khắc trên vách đá, vách động. Năm 2017, hệ thống bia ma nhai đã được công nhận là Bảo vật quốc gia.

Nguồn: https://baovanhoa.vn/